.

سىردارييا سىرى

01

قاي ەلدى مەكەن بولماسىن ونىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا وزەن-كولدەردىڭ ورنى ەرەكشە. سۋ – تىرشىلىك كوزى، ايماقتىڭ ەكولوگيياسى، جەرگىلىكتى حالىقتىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگى مەن دەنساۋلىعىنا ىقپال ەتۋشى نەگىزگى فاكتور. سوندىقتان بولار الەمدىك تالاپ بويىنشا ادامنىڭ ومىر سۇرۋىنە قولايلى قالالار تىزىمىنە ەنۋ ۇشىن قالانىڭ قاق ورتاسىن جارىپ وتەتىن كەمىندە بىر وزەننىڭ بولۋى شارت. مىنە، ەلىمىزدەگى سونداي وزەندەردىڭ بىرى – سىردارييا.

02

جالپى ۇزىندىعى 2219 شاقىرىمدى قۇرايتىن بۇل وزەن باسىن قار جيەگىنەن جوعارى ورنالاسقان 3300-4400 مەتر بيىكتىكتەگى تيان-شان تاۋ سىلەمدەرىنەن الادى. قىزىلوردا، وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى قىزىلقۇم مەن ارال قاراقۇمىنىڭ وڭتۇستىگىمەن 1400 شاقىرىم جەردى باسىپ وتىپ، ارال تەڭىزىنە قۇيادى. سۋى كوبىنە گيدروكارباناتتى كەلەتىندىكتەن ەلىمىزدەگى ەڭ لاي وزەندەر قاتارىنا جاتقىزىلادى.

03

سىردارييا وزەنى ورتالىق ازيياداعى قازاقستان، وزبەكستان، تاجىكستان مەن قىرعىزستان سەكىلدى تورت مەملەكەتتىڭ تەرريتوريياسىن باسىپ وتەتىن جالعىز وزەن.

04

تاريحي دەرەكتەرگە قاراعاندا، ەرتەدە سىردارييا بويىنا، ونداعى تىرشىلىككە قىزىققان مەملەكەت باسشىلار، جاۋلاۋشىلار، ساياحاتشىلار مەن عالىمدار بۇل قارت وزەنگە تۇرلىشە اتاۋ بەرگەن. ەرتەدە گرەكتەر، قىتايلار، پارسىلار مەن ەۋروپالىقتار «ياكسارت»، «سيگۋن»، «سەيحۋن»،  «حۋجانت» دەپ وز تىلدەرىنە ىڭعايلاپ ايتىپ-جازعان.

فوتو: ەربولات شادراحوۆ

       

1 پىكىر جازىلعان

پىكىر جازۋ