.

«بىرجاقتى» شاعىلىسۋ

STOCK_NationalGeographic_2463789

پاتريسييا ەدموندس

بۇل بالىقتىڭ كوزدەرى وسىپ-ونۋ مەن كوبەيۋ ۇشىن جارالعانداي. ەسەسىنە، بالىقتىڭ جىنىس مۇشەسى كوبەيۋگە اسا لايىقتى جەتىلمەگەن.

انابلەپس ادەتتە «تورتكوز بالىق» دەپ اتالادى، شىندىعىندا، ونىڭ كوزى ەكەۋ-اق. ول تورتەۋ سەكىلدى كورىنەدى، سەبەبى كوز كولدەنەڭ جولاق تىن ارقىلى ارقايسىسى وزىندىك قاراشىعى مەن جەكە كورۋ مۇشەسى بار ەكى سىرعالىققا بولىنگەن. ادەتتەگىدەي سۋ بەتىنە جاقىن جۇزۋى بالىقتىڭ سۋدىڭ ىشىن دە، سىرتىن دا بىر مەزەتتە كورۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى.

«ولاردىڭ سۋ ۇستىنەن جانە استىنان جىرت­قىشتى قالاي انىقتايتىنى، سولاردىڭ بارىن كورىپ، قايدا باراتىنىن بىلۋى ايتارلىقتاي تاڭداي قاقتىرادى»، – دەيدى وكلاحوما قالاسى زووباعىنىڭ سۋ تالىمگەرى كومەكشىسى ەريك كايلەن. ونىڭ ايتۋىنشا، بۇل ەرەكشەلىك انابلەپسكە سوزسىز ەۆوليۋتسييا­لىق ارتىقشىلىق بەرەدى ەكەن.

الايدا انابلەپستىڭ اناتومييالىق ارتىقشىلىعى بۇنىمەن بىتپەيدى. انالىعى مەن اتالىعىنىڭ جىنىس مۇشەسى، ياعني قۇيرىقاستى قاناتى كەيبىرىنىڭ – وڭ جاعىنا، ەندى بىرىنىڭ سول جاعىنا بۇرىلعان. بۇل وڭقاي اتالىقتىڭ تەك سولاقاي انالىقپەن جانە كەرىسىنشە شاعىلىساتىنىن بىلدىرەدى، ياعني وزدەرىنە لايىق جۇپ تابۋدىڭ مۇمكىندىگى ەكى ەسە ازايادى. «سىزگە مۇنىڭ ارتىقشىلىعىن ايتا المايمىن»، – دەيدى كايلەن.

زووباقتىڭ تورتكوز بالىق كورمەسىندە، ونىڭ ايتۋىنشا، كوبەيۋ ماۋسىمى كەزىندە جاپپاي ىعى-جىعىلىق باستالادى. كيپەرلەر قاي اتالىقتىڭ – سولاقاي، قايسىسى وڭقاي ەكەنىن جانە قايسىسى قايسىسىمەن ۇيىعاتىنىن باقىلاپ وتىرادى. كايلەن كەيدە اتالىقتىڭ وزى سەكىلدى بىرجاقتى انالىقپەن شاعىلىسۋعا «باسقا جولمەن كەلگەندە» قاتتى قينالاتىنىن كورگەن. «ارەكەتتىڭ ساتتىلىگىنە دە سەنىمدى ەمەسپىن»، – دەيدى ول. انىق-قانىعى 12 اپتادان كەيىن بەلگىلى بولادى.

تورتكوز بالىق

مەكەنى/تارالۋى

اقش-تاعى اتلانت مۇحيتى جاعالاۋىنداعى اششى جانە تۇششى سۋلارى.

قورعالۋ جاعدايى

حتقو «قىزىل كىتابى» تىزىمىنە الى ەنگەن جوق.

باسقا دەرەكتەر

انابلەپس تۇرلەرىنىڭ ۇشەۋىندە عانا ەكى قالاقتى كوز بار.

اتالىق جانە انالىق تورتكوزدى بالىق وكلاحوما زووباعىندا سۋرەتكە تۇسىرىلدى.

       

پىكىر جازۋ