.

ەمگە زارۋ ەل

بۇيرەك اۋرۋىنا قارسى ەم الماعانىنا ەكى اپتادان اسقان وسيز ريوستىڭ قالجىراعانى سونشالىق، جۇرىپ-تۇرۋى قيىنداي تۇسكەن. چيۆاكاو ايماعىندا ورنالاسقان سورتە تاۋىنداعى مىنا لاگەردە مارييا ليونزا رۋحىنا سەنەتىن تاۋىپتەر ەمدەۋ راسىمىندە ول ۇشىن ۆيكينگ رۋحتارىن شاقىرۋدا.

دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىندەگى داعدارىس سالدارىنان ۆەنەسۋەلالىقتاردىڭ باقسى-بالگەرلەر قىزمەتىنە جۇگىنۋى بەلەڭ الۋدا.

اۆتورى جانە فوتو: مەريديت كوحۋت

ياسماري دياس حانىم بىر كۇنى پيكاپ كولىگىنىڭ بورتىنا ۇش بالاسىن سالىپ الىپ، گۋارەناستاعى ۇيىنەن شىققان بويدا اراقاشىقتىعى قىسقا بولعانىمەن بارار جەرىڭە جەتكەنشە قۇيىمشاعىڭدى ويىپ تۇسىرەتىن توتە جولمەن تارتا جونەلدى. العان بەتى – اعاش بۇتاقتارىنان جاسالعان تاۋداعى كۇركە. ونىڭ باسقا امالى قالمادى: ومىراۋىنداعى قاتەرلى ىسىك وسىپ بارادى. سوندىقتان دەرتىنىڭ داۋاسىن وسىنداعى شاماننان ىزدەۋگە ماجبۇر.

داستۇر بويىنشا جالاڭ جەرگە ۇزىنىنان جاتتى. جەرگە مايشامدار قويىلىپ، اق بورمەن تۇسىنىكسىز سىزىقتار سىزىلعان. ياسماري كوزىن جۇمدى. ونىڭ ۇستىندە تەمەكى تۇتىنى اراسىنان كورىنگەن ەدۆارد گۋيديستىڭ جالاڭ توسىندەگى تۇرلى-تۇستى مونشاقتارمەن بىرگە قاباننىڭ تىستەرى سالبىراپ تۇر. ول قاتتى ايقايلاپ ارۋاقتاردى شاقىرا باستادى.

وسىدان كەيىن ول تىزە بۇگىپ، ونىڭ ومىراۋىن ۇستارانىڭ جۇزىمەن قىسىپ، ۇستىن گيبيسكۋس گۇلىمەن جاپتى. «پاتسيەنتتىڭ» ومىراۋىنا بىرنەشە سانتيمەتر ارالىققا دەيىن ەڭكەيىپ، شىلىمىنىڭ تۇتىنىن ومىراۋعا قاراي ۇرلەي وتىرىپ،  كەزەك-كەزەگىمەن قىزىل مايشامنىڭ ەرىتىندىسىن تامىزا باستادى. شىلىم تۇتىنى ىسىكتى كەتىرەدى دەگەن نانىم بار، ال كۇل تۇسى قارادان اققا اۋىسقان كەزدە ەم قوندى دەۋگە بولادى.

بۇگىنگى تاڭدا 28 جاسار ياسماري تارىزدەس مىڭداعان ۆەنەسۋەلالىق حالىق ەمشىلەرىنە جاپپاي اعىلۋدا. ويتكەنى ەلدەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى توقىراۋعا ۇشىراعان. ۆەنەسۋەلا فارماتسەۆتيكا فەدەراتسيياسىنىڭ ەسەبىنە سەنسەك، قاراپايىم دارى-دارمەكتىڭ 85 پايىزىنان استامى قولجەتىمسىز نەمەسە تابىلۋى قيىن ەكەن. دارىحانالارداعى سورەلەر بوس، ال مەملەكەتتىك اۋرۋحانالاردىڭ كەرەك-جاراعى بولماعاندىقتان كەلگەن پاتسيەنتتەردى كەرى قايتارادى. ۇكىمەت جىل سايىن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا قاتىستى ستاتيستيكالىق مالىمەتتەردى جارييالاپ تۇرادى. بىراق 2017 جىلعى مامىردا كوممەرتسييالىق ەمەس ۇيىم تاراپىنان جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋ جۇمىستارى مەملەكەتتىك 92 اۋرۋحانانىڭ 78 پايىزىندا دارى-دارمەك مۇلدە جوق ەكەنىن نەمەسە جەتىسپەيتىنىن انىقتاعان. وسى زەرتتەۋلەر، قىزمەتكەرلەردىڭ 89 پايىزى رەنتگەن تۇسىرە المايتىنىن، 97 پايىز مەديتسينالىق زەرتحانالاردىڭ جارتىلاي نەمەسە تولىق ىستەن شىققانىن اشىپ بەرگەن.


سيلۆييا ليماردوداعى دارىحاناسىنىڭ بوس سورەلەرى بىراز جاعدايدان حابار بەرەتىندەي. بۇرىن ول كاراكاس­تاعى ۇزدىك دارىحانا سانالاتىن. قازىر اۋرۋ باساتىن، الەرگيياعا قارسى، ەپيلەپسييا جانە قان قىسىمىن رەتتەيتىن ەڭ زارۋ انتيبيوتيكتەر مەن دارىلەردىڭ 85 پايىزى تاپشى نەمەسە قولجەتىمسىز بولىپ قالعان.


ياسماري دياس ەم كۇتىپ جۇرىپ بىر جىل ۋاقىتىن كەتىردى. مامومگرافييا اپپاراتى ىستەن شىققان، قورداعى دارى-دارمەك تاۋسىلعان، قان اناليزىنە كەرەكتى حيميكاتتار جوق جانە ومىراۋىن رەنتگەنگە تۇسىرەتىن مۇمكىندىك تە بولماعان. مەديتسينالىق ساقتاندىرۋسىز ارى ماردىمسىز جالاقىعا ومىر سۇرىپ وتىرعان ونىڭ جەكەمەنشىك كلينيكالارعا قارالاتىنداي جاعدايى جوق.

2016 جىلعى قاراشادا ياسماري قاتەرلى ىسىككە ەم تاپپاي كەتكەن اجەسىن جەر قوينىنا بەرگەن بولاتىن. بيىلعى جىلدىڭ قاڭتارىندا دياستىڭ ۇلكەن وتباسىندا تاعى دا بىر ايەل ەمدەلە الماعاندىقتان قاتەرلى ىسىكتەن كوز جۇمعان. ارادا بىرنەشە كۇن وتكەندە سابيلەردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ قىزمەتىنىڭ وكىلدەرى قايتىس بولعان ايەلدىڭ بىر جاسار سابيىن الىپ كەتتى. دياس قاتەرلى ىسىك ونىڭ دا ومىرىن جالماسا، سول جاعداي وز بالالارىنىڭ دا باسىنا كەلەتىنىن ويلاپ سارىۋايىمعا باتتى.

تاۋىپكە قارالعاننان كەيىن بىرنەشە اپتا وتكەندە ول ومىراۋىنداعى اۋرۋدىڭ كەتكەنىن ايتتى. كۇمانى سەيىلگەندىكتەن ول ەم-دومعا تولىق بەرىلگەن. «بۇل ەسىكتى قاققاندا، كوزىڭىزگە كورىنبەس كومەك قولى سوزىلۋى مۇمكىن. ول جەل سيياقتى، كورە المايسىز، بىراق سەزەسىز»، – دەدى دياس.

جوعارىدا: گۋاتير سىرتىنداعى تاۋلاردا ەمشى ەدۆارد گۋيديس مارا اتالاتىن رۋحتى شاقىرىپ، رومۋلو فۋەنتەستىڭ تىزەسىن تەمەكى تۇتىنى جانە تۇرلى شوپتەردىڭ قوسپاسىمەن ەمدەپ جاتىر.

تومەندە: پەتارە كوشەسىندە «سيقىرشىلار الەياسى» دەپ اتالاتىن حالىق ەمشىلەرىنىڭ كلينيكالارى بىر قاتارعا تىزىلگەن. گلەندا اباچە قايشىمەن ماركوس كابرالەستىڭ ارقاسىنداعى اۋرۋدى سيمۆولدىق تۇردە كەسىپ جاتىر. ونىڭ كلينيكاسىنا كۇنىنە 80 ادامعا دەيىن كەلەدى.

جوعارىدا: حوسە گرەگوريو حەرناندەستىڭ رۋحىن شاقىرىپ العاننان كەيىن دارىگەر كەدەي پاتسيەنتىن تەگىن ەمدەي باستادى. وسىلايشا، حەنري رۋيس اۋرۋ بەلكيس امالييا راميرەستىڭ قۋىعىنداعى ىسىكتى الىپ تاستاۋدا. «بولعان نارسە. قۇي سەن، قۇي سەنبە! راسى – سول»، – دەيدى ول.

تومەندە: گۋيديس ياسماري دياستى ەمدەۋدە. جەرگىلىكتى اۋرۋحانالار ونىڭ ومىراۋىنداعى قاتەرلى ىسىك وتانى تەك بىر شارتپەن  جاسايتىندارىن ايتقان: ول دارىلەردى وز اكەلۋى تيىس جانە جەكە كلينيكادا كەۋدەسىن رەنتگەنگە تۇسىرىپ كەلۋى كەرەك بولعان. ال ونىڭ بۇعان شاماسى جەتپەدى.

       

پىكىر جازۋ