.

يت جىلىنىڭ تالاپ ەتەرى – ادالدىق

 

يت جىلى – تاۋىق جىلىنان كەيىن، دوڭىز جىلىنان بۇرىن كەلەتىن مۇشەل ەسەبىنىڭ 11 جىلى. 12 جىلعا سوزالاتىن قايتالاما ول كەزەڭدى قازاق حالقى «جىل قايىرۋ» دەپ اتايدى.

قازاقتار يتتى جەتى قازىنانىڭ بىرى سانايتىندىقتان بولار يت جىلىن جايلى جىلدار قاتارىنا جاتقىزادى. ونىڭ ۇستىنە ول جىلدىڭ جايلى ەكەنىن بىلدىرەتىن تاريحي دەرەكتەر دە بارشىلىق. ايتالىق، سوناۋ 1920 جىلدارى باستالعان اشارشىلىقتىڭ بەتى 1934 جىلى قايتسا، ارادا تاعى بىر مۇشەل وتكەندە، ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس (1946 ج.) اياقتالىسىمەن جايما-شۋاق مەرزىم ورناعان. ال ودان كەيىنگى 1958، 1970، 1982، 1994 جانە 2006 جىلدار بىزدىڭ حالىق ۇشىن پايداسى كوپ بولماسا دا، زييانى تيە قويماعان.

ودان بولەك، يت جىلىنان بۇرىن كەلەتىن مەشىن، تاۋىق جىلدارى تاريحتا جۇت، اشتىق، اۋىرتپالىق، تابيعي اپاتتار جانە بەينەتكە تولى جىل رەتىندە باعالانادى. ال يت جىلى كەلىسىمەن باستان كەشكەن ونداي اۋىرتپالىقتار وزدىگىنەن تارقاپ، جەڭىلدەي كەتەتىنى بار.

جالپى يت جىلى ادالدىقتى، شىدامدىلىق پەن العا قويعان ماقسات-مىندەتتەردىڭ ورىندالۋىن تالاپ ەتەتىندىكتەن ساتقىندىقتى، ادىلەتسىزدىك پەن وتىرىكتى كەشىرمەيدى.

سوندىقتان بيىلعى جىلى بارلىعىمىزدىڭ سەرىگىمىز – ادالدىق، سۇيەنەرىمىز – ادىلدىك، ال سەنەرىمىز – تازالىق بولسىن دەپ تىلەيىك.

فوتو: ەربولات شادراحوۆ

       

پىكىر جازۋ