.

شەكارا

بولات قابىرعا تەحاس شتاتىنداعى شابىندىقتى بولىپ جاتىر. نەگىزگى شەكارا ريو-گراندەدەن ىشكە قاراي سالىنعان بىر تۇسىندا كەنەت بىتىپ، جاياۋ-اق اينالىپ وتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

اقش پەن مەكسيكا اراسىن بولىپ تۇرعان قابىرعالار مەن قورشاۋلار تۋرالى وي

اۆتور جانە فوتو: ريچارد ميسراك

مەن امەريكانىڭ وڭتۇستىك-باتىسىندا 40 جىلعا جۋىق ۋاقىت جۇمىس ىستەدىم. 2004 جىلى بىر شەتىندە كوك تۋى بار، جانىندا «aqua» دەپ جازىلعان ىشى سۋعا تولى كوك بوشكە كوردىم. ماعان بۇنداي جايت بۇرىن كەزدەسپەگەن. ويىمنان ەش كەتپەگەن سوڭ ونى سۋرەتكە تۇسىرىپ الۋدى جون كوردىم.

2009 جىلى اقش پەن مەكسيكانى بولىپ تۇرعان 3145 شاقىرىمدىق شەكارا بويىندا قابىرعالار مەن باقىلاۋ مۇنارالارىن سالۋ ماسەلەسى كوتەرىلە باستادى. سودان باستاپ الگى جەرلەردى سۋرەتكە تۇسىرۋگە شىنداپ كىرىستىم. مەن تاۋىپ العان العاشقى بوشكە شەكارانى كەسىپ وتپەك بولعان ميگرانتتاردى شولدەن امان الىپ قالۋ ۇشىن گۋمانيتارلىق توپتىڭ قو­يىپ كەتكەن «سۋ ستانساسى» ەكەن.

وسى جوبا ۇشىن قالاعا جيى بارىپ تۇردىم، كەيدە كۆادروتسيكل جالدايتىنمىن. كەيدە جەرۇستى داتچيك-قۇرىلعىلارىن ورناتاتىنمىن. ونداي كەزدە اقش-تىڭ شەكارا قىزمەتىنىڭ اگەنتتەرى دەرەۋ جەتىپ كەلەدى.

«سۋ ستانساسى» – گۋمانيتارلىق توپ اۋا تەمپەراتۋراسى 49°س – تان اسىپ تۇسەتىن كاليفورنييا-مەكسيكا شەكاراسىنداعى شولەيت ايماقتار بويىنا قويىلعان 160 كونتەينەردىڭ بىرەۋى. ەرىكتىلەر ار ەكى اپتا سايىن بۇل مەكەندەردى شولىپ، قوزعالىستىڭ تىنىس-تىرشىلىگىن تەكسەرىپ، سۋ تولتىرىپ كەتەدى.

شەكارانىڭ ماڭىندا تۇرمايتىندار ول جەردەگى قابىرعالاردىڭ ۇزارا تۇسكەنىن بىلمەيدى: ونىڭ ۇزىندىعى – شامامەن 1125 شاقىرىم. بۇل – شىعىنى جوعارى جانە ماشاقاتى كوپ جۇمىس. ونى جوسپارلاۋ، دايارلاۋ، جەر يەلەرىنە وتەماقى تولەۋ جانە ونى ورناتۋ قاجەت. بىر جارىم شاقىرىم قابىرعا قۇنى شامامەن 5-12 ميلليون اقش دوللارعا دەيىن جەتەدى.

الايدا ونىڭ تيىمدىلىگىندە كۇمان بار. ادامدار وعان ورمەلەپ شىعا الادى، استىن قازادى نەمەسە مۇلدە قابىرعا بىتكەن جەردەن ونى اينالىپ وتەدى.

تەحاس شتاتىنىڭ لون-ينديوسقا تاياۋ تۇستاعى مىنا قابىرعا العاشىندا ماعان اياقتالماعانداي بولىپ كورىنگەن، الايدا ەكى جىلدان كەيىن دە ەشتەڭە وزگەرگەن جوق. بۇگىندە بۇل كەدەرگىدەن گورى ەسكەرتكىشكە ۇقسايدى.

اريزونا شتاتىنىڭ تۇرعىندارى «قابىرعا باتىپ بارا جاتقان كۇن كورىنىسىن جاۋىپ تاستايدى» دەپ شاعىمدانۋدا.

پاتاگونيياداعى «شەكارا ەسكەرتكىشى»، XIX ع. ەسكەرتكىشى.

فۋنكتسيونالدى تۇرعىدان شەكارا قابىرعاسىنىڭ اتقاراتىن ەكى قىزمەتى بار. بىرىنشىسى – ەلگە تابىس ۇشىن كەلەتىن ادامداردى، ميگراتسييانى توقتاتۋ. ايتسە دە، بىز ولاردى جۇمىسقا الۋدى دوعارساق قانا ولاردىڭ اعىلۋى توقتايتىنىن ەسكەرۋىمىز كەرەك.

ەكىنشىسى – ەسىرتكى كانالدارىنا توسقاۋىل قويۋ. بىراق سۇرانىستى تۋدىرىپ وتىرعان امەريكالىقتاردىڭ وزدەرى ەكەنى بەسەنەدەن بەلگىلى.  بىز ماسەلەنى وز جاعىمىزدا شەشپەي، قىلمىستىق توپتار ىشكە ەنۋ جولدارىن تابا بەرەتىنى ايان. قابىرعا دا وعان توسقاۋىل بولا المايدى.

وكاتيللو، كاليفورنييا. جەڭىل كولىك وتپەۋى ۇشىن شالعاي جەرلەرگە مىناداي كەدەرگىلەر جاسالعان. ول «نورمان كەدەرگىسى» دەپ اتالادى، سەبەبى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس كەزىندە قولدانىلعان كەي بلوكادالارعا ۇقسايدى. قابىرعالارى ارتۇرلى جوبالانعان: قالىڭ نە جۇقا، بيىكتىگى 3،5-5 مەتر ارالىعىندا.

ريچارد ميسراكتىڭ ارلەۋشى گيلەرمو گاليندومەن بىرلەسكەن Border Cantos كىتابىن 2016 جىلى «اپەرتۋرا» باسىپ شىعاردى.


مۇنداي سۋرەتتەر ساياسات، مادەنيەت پەن تابيعات كەزدەسكەن تۇستا بولادى. بۇل كۇردەلى سۇراقتارعا جاۋابىم جوق بولسا دا، مەنىڭ جۇمىسىم قولدا بار ماڭىزدى ماسەلەلەردى پايىمداۋ.

       

پىكىر جازۋ