.

قوش بول، سولتۇستىك كورەيا!

سولتۇستىك كورەيالىق تەڭىزشى اقش-تىڭ تىڭشىلىق كەمەسى «پۋەبلونىڭ» بورتىندا سۋرەتكە تۇسكەندى جاقتىرمايدى. سولتۇستىك كورەيا اسكەريلەرى «پۋەبلو» مەن ونىڭ ەكيپاجىن 1968 جىلى قولعا تۇسىرگەن. قازىر ول پحەنياندا اسكەري مۇراجايدا تۇر.

اقش وز ازاماتتارىنا ول مەملەكەتكە بارۋعا تىيىم سالاتىنىن ەستي سالا، امەريكالىق بىر توپ ساياحاتشى اپىل-عۇپىل سولتۇستىك كورەياعا اتتانىپ كەتتى.

بۇل ەلدىڭ زاڭدارى قاتال، ونىڭ «جابىق پاتشالىق» دەگەن لاقاپ اتى بار. بىراق بۇرىن سولتۇستىك كورەيانىڭ ەسىگى ساياحاتشىلار ۇشىن اشىق ەدى. جىلدار بويى قىتاي تۋريستىك كومپانييالارى شەتەلدىكتەرگە وسى مەملەكەتكە ساياحات تۋرلارىن ۇسىنىپ كەلدى. سولاردىڭ قاتارىندا جىلىنا شامامەن 1000 امەريكالىق ازامات سولتۇستىك كورەيالىقتاردىڭ كۇندەلىكتى ومىرىمەن تانىسىپ قايتاتىن. امەريكالىقتار سولتۇستىك كورەيالىق ويىن-ساۋىق ساياباقتارىنا بارىپ، مەكتەپتەردى ارالاپ، مەترو ستانسالارىن تاماشالاي الاتىن ەدى. ولاردىڭ ەشبىرى دەرلىك توسىن وقيعاعا تاپ بولعان ەمەس.

بيىل جاعداي وزگەردى. 19 ماۋسىمدا امەريكالىق كولەدج ستۋدەنتى وتتو ۆارمبە قايتىس بولدى. ول مەيمانحاناداعى ۇندەۋ پلاكاتىن «ۇرلاعانى» ۇشىن پحەنياندا تۇتقىنعا الىنىپ، سوتتالعان ەدى. بۇل وقيعا سولتۇستىك كورەيا مەن اقش-تىڭ اراسىنداعى شيەلەنىستىڭ كۇشەيۋىنە ىقپال ەتتى. پحەنياننىڭ يادرولىق قارۋدى جەتىلدىرۋدى جالعاستىرۋى سوعىس ىقتيمالدىعىن كۇشەيتە تۇسكەندىكتەن، اقش مەملەكەتتىك دەپارتامەنتى قۇراما شتاتتارىنىڭ تولقۇجاتىمەن سولتۇستىك كورەياعا ساياحاتتاۋعا شەكتەۋ قويدى.

بۇل تىيىم 1 قىركۇيەكتە كۇشىنە ەنگەن بولاتىن. وعان دەيىن تىلشى-فوتوگراف دەۆيد گيۋتتەنفەلدەر التى امەريكالىقتان تۇراتىن توپقا قوسىلىپ، الەمدەگى ەڭ قۇپيياسى مول ەلدى كورىپ قايتۋعا اتتانادى. گيۋتتەنفەلدەر – سوڭعى 20 جىلداي ۋاقىتتا سولتۇستىك كورەياعا كىرۋگە رۇقسات العان ساناۋلى باتىستىق جۋرناليستىڭ بىرى. مۇنداعى كۇندەلىكتى ومىردى زەرتتەۋ ۇشىن ول 40-تان اسا ارنايى ساپار جاسادى. ونىڭ بىرقاتارى «National Geographic» جۋرنالىندا جارييالاندى.

قوناقۇي تەرەزەسىنەن كورىنىپ تۇرعان كيم ير سەن مەن كيم چەن ير بەينەسى.

ساياحاتشىلار بۇل ەلگە قىزىعۋشىلىق يتەرمەلەگەندىكتەن كەلگەنىن جانە كورگەندەرىنە تاڭ-تاماشا بولعاندارىن ايتتى. «بۇل مەن كۇتكەننەن الدەقايدا باسقاشا بولدى»، – دەيدى ساياحاتقا كۇيەۋىمەن بىرگە كەلگەن امەريكالىق كارىس ەمي كونگ. مۇنداعى قاتال رەجيم مەن ازاماتتاردىڭ ەركىندىگىنىڭ جوقتىعى تۋرالى تۇرلى اڭگىمەگە قانىق ول پحەنيانداعى قالىپتى ومىردى كورگەندە قاتتى تاڭعالادى: باسقا ەلدەردەگىدەي مۇندا دا ادامداردىڭ جۇمىسى، وتباسى بار. ال جەرگىلىكتى بىر تۇرعىن وعان وزى جاقسى كورەتىن بىرنەشە امەريكالىق فيلمدى اتاپ بەرگەن.

«Uber» جۇرگىزۋشىسى وڭتۇستىك كاليفورنييالىق برەد يۋنەلدە قالىپتاسقان ۇجىمدىق تارتىپكە تاڭعالىس بىلدىردى. «مۇنداعى حالىق – ۇلتشىل، شىن مانىندە، مەملەكەتىن، اسكەرىن ماقتان ەتەدى، وز باسشىلارىنا شىنايى سۇيسىنەدى»، – دەيدى ول (شوشىتىپ الماۋى ۇشىن ول اكە-شەشەسىنە قىتايعا بارا جاتىرمىن دەپ ايتىپ كەتىپتى).

ارينە، ساياحاتشى بولعاندىقتان ولار ارتىق قيمىلعا بارماي، سابىر­لى بولۋى تيىس ەدى. ەشقانداي وقىس وقيعا، كۇتپەگەن جاعدايعا جول جوق. ولارعا ازىق-تۇلىك دۇكەنىن، بوۋلينگ الەياسىن، سىرا قايناتاتىن ورىن مەن تسيركتى ارالاۋ توسىنسىي بولدى. ەشقايسىسى ەلدىڭ يادرولىق قوقان-لوقىسى نەمەسە اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ پەن سولتۇستىك كورەيا جوعارعى باسشىسى كيم چەن ىننىڭ اراسىنداعى سوعىس تۋرالى دوڭايباتى جايىندا سوز ەتكەن جوق. وسى ساپار كەزىندە تامىز ايىنىڭ سوڭىندا سولتۇستىك كورەيا اسكەريلەرى جاپونييانىڭ ۇستىنەن زىمىران ۇشىرىپ، بۇل الەم نارازىلىعىن تۋدىردى. بۇل تۋرالى گيۋتتەنفەلدەر ۇيالى تەلەفونىنداعى 3G بايلانىسى ارقىلى تۋيتتەردەن وقىپ بىلەدى. بىراق ول تۋرالى ەشكىمگە، تىپتى جولسەرىكتەرىنە دە تىس جارمادى.

وڭتۇستىك جانە سولتۇستىك كورەيانىڭ شەكارالىق ايماقتاعى دەميليتارلى اۋماعىن ارالاۋ ساياحات باعدارلاماسىنا ەنگىزىلگەن ەكەن. ول 38 ەندىكتى قيىپ وتەدى، مۇندا ەكى ەلدىڭ جاۋىنگەرلەرى «كەز كەلگەن ساتتە سوعىس باستالۋى مۇمكىن» دەگەن قاۋىپپەن بىر-بىرىنە قادالا قاراپ تۇرادى. امەريكالىق ساياحاتشىلار ۇشىن كادەسىيلاردىڭ اراسىنداعى ەڭ كوپ نازار اۋدارتقانى امەريكاعا قارسى ۇندەۋ پلاكاتتارى بولدى.

جوعارىدا: ەمي كانگ، ۇلتى كارىس امەريكالىق ساياحاتشى، «تۇتاس كورەيا» ەسكەرتكىشىنىڭ قاسىندا سۋرەتكە تۇسىپ تۇر. ول كۇيەۋىمەن بىرگە سولتۇستىك كورەيانى كورىپ قايتۋدى ارمانداعان. تومەندە: پحەنياندا بيشىلەر ۇلتتىق كيىممەن حالىقارالىق جاستار كۇنىن اتاپ وتۋدە. بۇل مەرەكە جاستاردى بەيبىت قوعام قۇرۋعا شاقىرۋ ماقساتىندا بۇۇ باستاماسىمەن اتالىپ وتىلەدى.

جوعارىدا: بۇل اتتراكتسيوندار ساياباعى سولتۇستىك كورەيادا وتە تانىمال جانە ەلدىڭ تەحنولوگييالىق دامۋ جولىندا ەكەنىنىڭ كورسەتكىشى سانالادى. تومەندە: پحەنيانداعى مەترو ستانساسىندا پويىز جولسەرىگى كيم ير سەن مۇسىنىنىڭ الدىندا تۇر. سولتۇستىك كورەيانىڭ تۇڭعىش باسشىسى كيم – قازىرگى جوعارعى باسشى كيم چەن ىننىڭ اتاسى.

كولىك جونىندەگى قىزمەتكەر كەسونگتاعى جولايرىعىندا تۇر. ح-حىV ع.ع. كوريوديناستيياسىنىڭ استاناسى بولعان بۇل قالاداعى 12 نىسان، سونىڭ ىشىندە سارايلار مەن مازارلار يۋنەسكو-نىڭ الەمدىك مۇرا تىزىمىنە ەنگىزىلگەن.

اۆتورى: دانيەل ستوۋن فوتو: دەۆيد گيۋتتەنفەلدەر


ماقالانىڭ تولىق نۇسقاسى مەن الەمدىك زەرتتەۋلەردىڭ قاينار كوزىنە قول جەتكىزگىڭىز كەلسە، shopnationalgeographic.kz ارقىلى ونلاين جازىلىڭىز.

       

پىكىر جازۋ