.

Уақыттан да көне аңыздар

Бір оқиға қалайша АҚШ-та «Сұлу мен құбыжық», ал Қытайда «Әбжылан пері» ретінде баяндалуы мүмкін?

Вильгелм мен Якоб Гримм XIX ғасыр­дағы неміс аңыздарын жинап жүріп олардың әлемнің басқа түпкірінде айтылатын хикаяларға ұқсастығын зерттеді. Ағайынды Гриммдер оқиға желісіндегі ұқсастық бұл ертегілердің түбі бір ататектен тараған ба деген ойды ортаға тастайды. Аңыздардың ауыздан-ауызға тарала жүріп жасы мен шығу тегі көмескіленіп кеткен. «Жазуға дейінгі тарихи деректер жоқтың қасы», – дейді Дарэм университетінің антропологі Джейми Теграни.

Гриммдердің теориясын тексеру мақсатында Теграни мен әдебиеттанушы Сара Грача да Сильва халықаралық аңыздар дерекқорын пайдалана отырып, 76 сюжеттің лингвистикалық шығу тегін зерттеген. Егер олар неміс және үнді тілдерінде бар болса, зерттеушілер оның төркіні ортақ деу­ге болады деп қорытынды жасайды. Мәселен, көне «Смит пен ібіліс» әңгімесі гитарашы Роберт Джонсон туралы ертегіге өте ұқсас.

Автор: Нина Строчлик


Мақаланың толық нұсқасы мен әлемдік зерттеулердің қайнар көзіне қол жеткізгіңіз келсе, shopnationalgeographic.kz арқылы онлайн жазылыңыз.

       

Пікір жазу