.

قايتا تۇلەگەن مەملەكەت

كولۋمبييا پرەزيدەنتى دجۋان مانۋەل سانتوس، 66 جاستا. ول ەلىندەگى 52 جىلعا سوزىلعان سوعىستى توقتاتقانى ۇشىن 2016 جىلى نوبەل سىيلىعىن العان. سانتوس مىرزا قورعالاتىن اۋماقتى ۇلعايتقاندا دا National Geographic سىيلىعىمەن ماراپاتتالعان.

– سىز ساياباقتار، تابيعات، تەڭىز قورىقتارى مەن وزگە دە قورعالاتىن ايماقتاردى مىڭداعان شارشى شاقىرىمعا ۇلعايتتىڭىز. بۇعان سىزدى نە كۇش يتەرمەلەدى؟

– بىز – بيوالۋاندىعى جاعىنان باي مەملەكەتتەردىڭ بىرىمىز جانە كليمات وزگەرىسىنەن ەڭ از قورعالعان ايماقتامىز. بۇل كولۋمبييالىقتار مەن جالپى ادامزات ۇشىن اسىل قازىنا سانالاتىن اۋماقتىڭ ەڭ ۇلكەن بولىگىن مۇمكىندىگىنشە تەز ارادا قورعاپ قالۋعا ەرەكشە جاۋاپكەرشىلىك ارتادى. بىزدىڭ ەڭ قۇندى رەسۋرستاردى ساقتاۋدى جەدەلدەتۋىمىزدىڭ سەبەبى – وسى.

– سوعىستان كەيىنگى كولۋمبييا كوپتەگەن پروبلەمامەن بەتپە-بەت كەلىپ وتىر: جەرىنەن ايىرىلعاندارعا وتەماقى تولەۋ، سوعىستان قايتقان 7000-عا جۋىق ادامعا بىلىم بەرۋ، حابار-وشارسىز كەتكەندەردىڭ سانىن انىقتاۋ، جەردى مينالاردان تازالاۋ. قايسىسى قاۋىرت؟

– اتاپ وتكەنىڭىزدىڭ بارى دە – قاۋىرت، بىراق بىز جەردى مينادان تازالاۋعا باسىمدىق بەرەمىز. كولۋمبييا – الەمدەگى اۋعانستاننان كەيىن ەڭ كوپ مينا كومىلگەن ەكىنشى مەملەكەت. ەگەر بەيبىت عۇمىر كەشكىمىز كەلسە، ەلىمىزدى مينادان تازارتىپ الۋىمىز كەرەك. بۇل – ەڭ بىرىنشى ماسەلە. بىراق، ارينە، ومىرلىك دامۋ جولىمەن بىرگە (سوعىس بولعان ايماقتاردا)، ادامدار وزگەرىستى تەز ارادا بايقاۋى ۇشىن شارۋالاردىڭ جەرلەرىن قالپىنا كەلتىرۋگە باسىمدىق بەرەمىز.

– سىز 2017 جىلى جازدا كاريب تەڭىزى مەن تەحاستا بولعان الاپات داۋىل كليمات وزگەرىسىنىڭ كورىنىسى دەدىڭىز. ال بۇعان كۇمانداناتىندارعا نە ايتاسىز؟

– كليماتتىڭ وزگەرۋىن سەزبەگەن جاندى مەن ناعىز اقىماق دەر ەدىم. ولار اقيقاتتى كورمەيدى. جەر-اناعا قييانات جاساپ جاتقانىمىز ايقىن عوي. بۇل بۇكىل ادامزاتتىڭ ماسەلەسى. مۇنى توقتاتۋ ۇشىن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋىمىز كەرەك. ولاي ەتپەسەك، بولاشاعىمىز بۇلىڭعىرلانا بەرمەك.

سوعىستان ەندى عانا ەس جييا باستاعان كولۋمبييا بەيبىت كۇننىڭ باعاسىن بىلەدى.

فوتو: مارك تيەسسەن، NGM قىزمەتكەرى، سۇحبات ىقشامداپ الىندى.


ماقالانىڭ تولىق نۇسقاسى مەن الەمدىك زەرتتەۋلەردىڭ قاينار كوزىنە قول جەتكىزگىڭىز كەلسە، shopnationalgeographic.kz ارقىلى ونلاين جازىلىڭىز.

       

پىكىر جازۋ