.

كوز قۋانتار بوز

كەپتەر مۇسىنى جويىلىپ كەتكەن گۋادەلۋپا كاراكاراسىنىڭ توقىما قاپتاماسىمەن قاتار قاسقايىپ تۇر.

گۋادەلۋپا كاراكارالارى جويىلۋ الدىندا عانا باعالانا باستادى. 1876 جىلى مەكسيكا ارالدارىندا بۇل جىرت­قىش قۇستىڭ سانى كوپ بولعاندىقتان ولاردى زييانكەس رەتىندە جۇ­يەلى تۇردە اتىپ تا، ۋلاپ تا ولتىردى. بۇل ەندەمييا­لىق جىرتقىش قۇستار كۇرت ازايىپ كەتكەندە عانا كولەكتسيونەرلەردىڭ قىزىعۋشىلىعى وياندى. قۇسقا جوعارى باعا ۇسىنىلعانى سول-اق ەكەن تۇزاق قۇرۋشىلار قاتارى كۇرت كوبەيدى. ناتيجەسىندە، ولار جويىلىپ تىندى. ال بۇل لورەل روت حوۋپ ۇشىن مىسقىلدى تاقىرىپقا اينالدى.

بىرنەشە جىل بۇرىن اۋەسقوي سۋرەتشى حوۋپ ساياباقتا قاراۋىل بولىپ جۇمىس ىستەپ جۇرگەن كەزىندە قالا كوگەرشىندەرىن باقىلاۋدى ەرمەك ەتە باستايدى. «مەن تابيعاتتى باعالامايتىنىمىزدى، ورتاق قۇندىلىقتاردى قۇرمەتتەمەيتىنىمىزدى سوندا باعامداي باستادىم، – دەيدى ول، – وسى ەكەۋىن بىرىكتىرگىم كەلدى».

حوۋپ توقىما توقىپ، وعان «قالا كوگەرشىندەرىنىڭ بيوالۋاندىلىعىن بۇتىندەۋ كوستيۋمى» (Biodiversity Reclamation Suits for Urban Pigeons) دەگەن ات قويدى. «مەن وعان ازداپ ازىل قوسقىم كەلدى، ويتكەنى قورشاعان ورتاعا قامقورلىق ىسى – ازابى كوپ شارۋا»، – دەيدى سۋرەتشى.

حوۋپ كەپتەرلەردىڭ مۇسىنىن شا­يىر­­دان قۇيا باستادى. سودان كەيىن ول جوعالعان قۇستاردىڭ قاۋىرسىنىن «ۇش ولشەمدى قالىپتا قولمەن توقۋ» ۇشىن جىپتەر مەن بوياۋلاردى پايدالاندى. ول تىگىنشى سەكىلدى قۇس مۇسىنىنە كيىمىن ولشەپ كوردى.

«بۇل – كوز قۋانتار بوز، – دەيدى حوۋپ، – جۇرەككە اۋىر تيەتىن قورشاعان ورتانىڭ بۇلىنىپ-جويىلۋى كورىنىسىن جاعىمدىراق نارسەمەن جاسىرادى».

اۆتورى: يۆ كونانت

فوتو: اندي دياز حوۋپ.  بەزەندىرگەن: پيتەر شوۋتەن، تابيعاتتاعى كەمشىن تۇس: تيم فلەننەريمەن بىرگە الەمنىڭ جويىلعان جانۋارلارىن اشۋ.


ماقالانىڭ تولىق نۇسقاسى مەن الەمدىك زەرتتەۋلەردىڭ قاينار كوزىنە قول جەتكىزگىڭىز كەلسە، shopnationalgeographic.kz ارقىلى ونلاين جازىلىڭىز.

       

پىكىر جازۋ