.

بولاشاقتىڭ قالاسى

2121 جىل. فنوم پەنحتەگى سۋ ۇستىنە سوعىلعان اعاش ۇيلەر مەكونگ وزەنىمەن سۋارىلاتىن قالا فەرمالارىندا قاپتاپ تۇر. كولىكتەرگە شەكتەۋ قويىلعاننان كەيىن افينا تۇتىننەن ارىلىپ، توكيولىقتار يادرولىق ساۋلەدەن تازا دەپ دالەلدەنگەن ۇيلەردە ومىر سۇرەدى. وڭتۇستىك كاروليناداعى ەكو-ۇيلەر كۇن ەنەرگيياسىمەن قۋاتتانىپ، شاتىرداعى فيلتر ارقىلى تازالانعان سۋ ۇيدى قامتاماسىز ەتەدى.

گانا استاناسى اككرانىڭ فۋتۋريستىك بەينەسى. جويقىن سۋ تاسقىنى كەسىرىنەن ادامدار ورمان اعاشتارىنا اسىلىپ تۇراتىن ۇي جاساۋعا ماجبۇر.

مۇنداي بولاشاق قالالار تايلاندتاعى ماحيدول ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ەكولوگييالىق قوعامتانۋ عىلىمىنىڭ پروفەسسورى الان مارشالدىڭ قييالىنان شىققان. مارشال كەلەسى عاسىردا ەكولوگييالىق قاۋىپ-قاتەرگە بەيىمدەلگەن قالالاردىڭ كورىنىسىن شارتاراپتان كەلگەن ستۋدەنتتەردىڭ كومەگىمەن قاعازعا تۇسىردى. ول بۇل كورىنىستەردى «ەكوتوپييا 2121» دەپ اتالاتىن كىتابىنا جيناقتادى.  بۇل ەڭبەك – اراعا 500 جىل سالىپ، قييال-عاجايىپ قوعام تۋرالى العاشقى بولىپ جازعان توماس موردىڭ «ۋتوپييا» كىتابىنان كەيىن جارىققا شىققان تۋىندى. «ۋتوپييالىق سەنىمنىڭ نەگىزگى ماقساتى – دۇنيەنىڭ جاقسى جاققا قاراي اۋىسا الاتىنىندا»، – دەيدى مارشال.

«ەكوتوپييا» جوباسىنا مارشالدىڭ تۋعان جەرى جاڭا زەلاندييانىڭ ۆەللينگتون قالاسىندا بولعان الاپات زىلزالا تۇرتكى بولدى. ول بولاشاق قاۋىپ-قاتەردىڭ ۇلگىسىن جاساپ، قالانى امان الىپ قالۋعا بولاتىنىن تۇسىندى. «ەگەر ادامدار جەراستى ۇيلەردە تۇرسا قالاي بولار ەدى» دەگەن سۇراق ونى و باستا مازالاعان. «بىز قييالىمىز ارقىلى ادامداردىڭ وزگەشە ويلاۋىنا جول اشامىز»، – دەيدى مارشال. ونىڭ قالا كورىنىسى اۋىلدىق بەينەنى فۋتۋريستىك ۇلگىمەن بايلانىستىرادى.

سينگاپۋرلىقتار ەندى وسىلاي ومىر سۇرمەك. الىپ شارلاردىڭ ارقاسىندا قالىقتاپ تۇرعان قالادا اۋا مەن سۋدى قايتا وڭدەيتىن تاۋەلسىز ەكوجۇيە بار.

كوركەمدەگەن: الان مارشال جانە گيۋزەپپە پاريسي

اۆتورى: نينا ستروچليك


ماقالانىڭ تولىق نۇسقاسى مەن الەمدىك زەرتتەۋلەردىڭ قاينار كوزىنە قول جەتكىزگىڭىز كەلسە، shopnationalgeographic.kz ارقىلى ونلاين جازىلىڭىز.

       

پىكىر جازۋ