.

ويۋ ويعاننىڭ ويى ارتىق

تاريح قاعاز بەتتەرىنە تۇسپەس بۇرىن ۇڭگىرلەردىڭ قابىرعاسى مەن تاستارعا قاشاپ جازىلدى. جىرشى مەن تەرمەشىلەر ارقىلى بۇل ونەر اۋىزدان-اۋىزعا تاراپ، ماتاعا ويۋ-ورنەك بولىپ قوندى.

مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىسقان بايىرعى قازاق-قىرعىز كوشپەندىلەرىنىڭ قولايلى تەكستيلدىك ونەر تۋىندىلارى وتكەننىڭ جارشىسى رەتىندە ۇرپاقتان-ۇرپاققا مۇراعا بەرىلىپ وتىرعان. قازاق پەن قىرعىزدىڭ ۇلتتىق ديزاينىندا (سايكەسىنشە، ويما جانە ويۋ) اشەكەيلەگەن سۋرەتتى كىلەمدەردەگى (تۇسكيىز) جانە جايما كىلەمدەردەگى (سىرماق) سيممەترييالىق پىشىندەر، مىڭ بۇرالعان سىزىقتار، قانىق تۇستەر بارقىت نە كيىز بەتىندە جاقسى ۇيلەسىم تابادى. بۇل يرەكتەر مەن تىگىستەردىڭ استىنا جاسىرىلعان تاريح پەن ەجەلگى فيلوسوفييانى بىر قاراعاننان تۇسىنۋ مۇمكىن ەمەس.

قىرعىزدىڭ داستۇرلى ويۋ ۇلگىلەرى سول وتباسىنىڭ تاريحىن كورسەتۋمەن قاتار مەملەكەتتىڭ دە ەجەلگى دىني نانىم-سەنىمىنەن سىر شەرتەدى. ولار ويۋ-ورنەكتەر ارقىلى كەلەشەك ۇرپاعىمىز باقىتتى جانە عۇمىرلى بولسىن دەپ ىرىمداپ تىلەك تىلەيدى. ونداعى نىشاندار كوك تاڭىرى فيلوسوفيياسىنىڭ تەرەڭ، رۋحاني ماعىناسىن دا قامتىعان.

سالت-داستۇر بولىپ جالعاسىن تاۋىپ كەلە جاتقان تاڭىرى دىنى تابيعاتپەن ۇيلەسىم تاۋىپ تەپە-تەڭدىكتى ساقتاپ قالعان. ول بويىنشا اسپان، سۋ، جەر مەن وتتىڭ بارىندە تىلسىم كۇش بار. كيىز ۇيدىڭ ىشىن ساندەيتىن داستۇرلى توقىما جانە باسقا زاتتاردىڭ ديزاينى مەن تۇسى وسى سەنىمدى كورسەتەدى.

قازاق پەن قىرعىزدىڭ داستۇرلى كيىمى مەن كىلەمىندەگى ويۋ-ورنەك پەن تۋلارىنداعى ەمبلەمالار ەجەلگى دىني فيلوسوفييانىڭ سيمۆولدارى.

اۆتورى: توبي ە.كوكس


ماقالانىڭ تولىق نۇسقاسى مەن الەمدىك زەرتتەۋلەردىڭ قاينار كوزىنە قول جەتكىزگىڭىز كەلسە، shopnationalgeographic.kz ارقىلى ونلاين جازىلىڭىز.

       

پىكىر جازۋ