.

 

قۇم قىلىعى

«وزبەكستان شولدەرىن جىن-شايتان مەكەندەيدى جانە ولار جولاۋشىلاردى باعىتىنان جاڭىلدىرىپ، ازىق-تۇلىكتەرىن ۇرلايدى» دەگەن قاۋەسەت بار. «National Geographic» جۋرناليسى پول سالوپەك ورتا...

 

مىڭ دا بىر دەرتكە ەم – قالاقاي

قالاقاي – تورتقىرلى تىك ساباقتى، جاپىراقتى وسىمدىك. ونىڭ بەزدى تۇكتەرى دەنەگە تيسە تۇكتىڭ ۇشى مورت سىنىپ، ىشىندەگى سۇيىقتىق دەنەگە جايىلىپ كۇيدىرەدى. قالاقايدىڭ بارلىق...

 

دەگەلەك كەلدى جاز بولدى، بالا-شاعا ماز بولدى

اق دەگەلەك – اركىمگە بالا كۇننەن ادەبي شىعارمالاردان نەمەسە سۋرەتتەردەن ەتەنە تانىس. بيىكتىگى بىر مەتردەن اساتىن، قاناتتارىنىڭ ۇشى قارا، تۇمسىعى مەن اياعى قىزىل تۇستى بولىپ...

 

انشى سامىرقۇس

سامىرقۇس (Bombycilla garrulus) – تورعايتارىزدىلەر وتريادىنا جاتاتىن جىلقۇستارى ىشىندە ان سالاتىندىعىمەن ەرەكشەلەنەدى. سالماعى 40-83 گر شاماسىندا، ايدارى بار، قاۋىرسىندارى تۇرلى تۇسپەن...

 

شىرىلداۋىق تاسشىمشىق

قازاقستانعا كوكتەم-جاز ايلارىندا ۇشىپ كەلەتىن سايراۋىقتار تۇقىمداسىنا جاتاتىن جىل قۇستارىنىڭ بىرى – تاسشىمشىق. ەۋروپا، افريكا جانە ازييادا (تەك تروپيكتىك ايماقتاردا...

 

وسىمتال ونداتر

ونداتر (لات. Ondatra zibethicus) –  كەمىرگىشتەر وتريادىنا جاتاتىن تەرىسى اسا باعالى اڭ. قورەك تالعامايدى، نەگىزىنەن سۋدا وسەتىن وسىمدىكتەرمەن قورەكتەنەدى. جىلىنا 2-3 رەت بالالاپ، 25-30-عا...

 

بۇل قاي باتپاق؟

شوتلاندييانىڭ سۇلۋ تابيعاتىن ساقتاپ قالۋ جايىندا الەۋمەتتىك، مادەني پىكىرتالاستار كۇن ساناپ قىزىپ تۇر. اۆتور: كەتي نيۋمەن فوتو: دجيم ريچاردسون تۋرا ساعات كەشكى التى… 2015...

 

كۇن باققان – كۇنباعىس

جەر بەتىندە باسىن ۇنەمى كۇنگە قاراي بۇرىپ تۇراتىن ەكى وسىمدىك (بىرەۋى گەليوتروپ گۇلى) بار بولسا، سونىڭ بىرى – كۇنباعىس. ول وسىمدىك سۋىققا قانداي توزىمدى بولسا، قۇرعاقشىلىققا...

 

بالا مىنەزدى اقىلدىلار

تيىن – قولعا وڭاي ۇيرەنەتىن جانۋاردىڭ بىرى. ونىڭ ەستە ساقتاۋ، شاپشاڭدىق، ەپتىلىك، اڭعارعىشتىق سەكىلدى قابىلەتتەرى دە ەرەكشە دامىعان. نەگىزىنەن ادامدارعا جاقىن ايماقتاردا...

 

كەربەز كەرقۇلان

قازاقتار «كەرقۇلان» دەيتىن پرجەۆالسكيي جىلقىسى – بىزدىڭ زامانىمىزعا دەيىن ساقتالىپ قالعان جابايى جىلقىلاردىڭ تۇقىمداسىنا جاتقىزىلادى. ەرتەرەكتە بۇل جانۋار تيان-شان...

 

تابيعاتتىڭ تارتۋى – اۋليەاعاش

جەتىسۋ جەرىندە جۋاندىعىنا بەس ادامنىڭ قۇشاعى ارەڭ جەتەتىن، جەتى عاسىردان بەرى وسىپ تۇرعان الىپ اعاش بار.  كۇللى حالىق ول اعاشتى «اۋليە اعاش» دەپ اتايدى. ەل ىشىندە اعاشقا...

 

ايعايقۇمنىڭ باتبات كەسىرتكەسى

كەسىرتكەلەردىڭ كوپ تۇرى جەردە جۇرەتىن بولسا، اراسىندا بۇتاعا ورمەيلەيتىندەرى، قۇمعا باتىپ كەتەتىندەرى دە، جەمتىگىن ارباۋ، الداۋ ارقىلى قۇرىققا تۇسىرەتىندەرى دە...

 

اقتاۋدان دينوزاۆر دا تابىلادى ىزدەسەڭىز

ايعايقۇمنان تۇس اۋا شىققان بىزدىڭ شىعارماشىلىق توپ قاتۋتاۋدى بەتكە الىپ، جولعا شىقتى. قاتۋتاۋدىڭ باۋرايىنا كىرە بەرگەنىمىزدە كولىكتىڭ سول جاعىنان شاۋىپ كەلە جاتقان...

 

ايعايقۇمنان باستالعان ساپار

«National Geographic قازاقستان» جۋرنالىنىڭ الماتى وبلىسىنا جاساعان ەكسپەديتسيياسى «التىنەمەل» ۇلتتىق تابيعي پاركىن ارالاۋدان باستالدى. وعان قاپشاعاي سۋ قويماسىنىڭ سولتۇستىك بولىگى...

 

اڭىزعا تولى – شەرقالا

شەرقالا تاۋى ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ تابيعي رامىزى ىسپەتتەس. ول جەردى قۇستىڭ ۇشار بيىگىنەن قاراعاندا، ول اقمىشتىڭ جەر قاباتتارى اراسىنداعى ەرتەگىدەگى داۋ-كوشپەلىلەر تۇرعىزعان...

 

تورىش

جەرگىلىكتى اڭىز-اڭگىمەلەردىڭ بىرى بويىنشا، ماڭعىستاۋ جەرىنە، قاپتاعان شەگىرتكەلەر سەكىلدى، جاۋلار كەلىپتى. سول كەزدە جەرگىلىكتى تۇرعىندار كوككە قولىن جايىپ، جالبارىنا كومەك...

 

قارىنجارىق ويپاتى

ماڭعىستاۋ وڭىرى – ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك-باتىس بولىگىندە ورنالاسقان. بۇل وڭىردىڭ باتىسى مەن سولتۇستىگىن قورشاي كاسپيي تەڭىزى الىپ جاتسا، وڭتۇستىگى تۇركمەنستان، وڭتۇستىك-شىعىسى...

 

بۇلاق كورسەڭ كوزىن اش

«بۇلاق سۋى» دەپ جەر استى سۋلارىنىڭ جەردىڭ بەتىنە وزدىگىنەن شوعىرلانا شىعاتىن سۋدى ايتادى. كوبىنەسە تاۋلى ايماقتاردا كەزدەسەتىن ونداي تابيعي سۋدىڭ ورتاق اتاۋى...

 

بارقىتگۇل مە، باقىت گۇلى مە؟

بارقىتگۇل – استرا گۇلدەرى تۇقىمداسىنا جاتاتىن كوپ جىلدىق وسىمدىك. وتانى – سولتۇستىك امەريكا. جابايى تابيعاتتا ونىڭ وتىزعا جۋىق تۇرىن كەزدەستىرۋگە بولادى. بۇل گۇل كۇتىمدى...

 

قۇرباقانىڭ پايداسى

قۇرباقا (لات. Bufonidae) – قۇيرىقسىز قوسمەكەندىلەر وتريادىنا جاتاتىن جانۋار. جانە ول جەر بەتىندە ەڭ كوپ تاراعان رەپتيلييالاردىڭ قاتارىنا جاتادى. ونىڭ 21 تۇقىمداسى جانە 300-دەي تۇرى...

 

قۇمىرسقاداي ەڭبەك ەتۋ

قۇمىرسقا – توپتانىپ تىرشىلىك ەتەتىن، جەر بەتىندە ەڭ كوپ تاراعان جاندىك. بۇناق دەنەلىلەر وتريادىنا جاتاتىن ونداي جاندىكتىڭ بۇگىندە 10 مىڭداي تۇرى بارى انىقتالىپ...

 

شاڭقىلداۋىق سۋىرلار

قازاقستاننىڭ ورماندارىندا، شولدى جەرلەرى مەن تاۋلى ايماقتارىندا سۋىردىڭ 4 تۇرى كەزدەسەدى. ولار: دالا سۋىر (Marmota bobak)، سۇر cۋىر (Marmota baibacina)، ۇزىنقۇيرىقتى سۋىر (Marmota caudata) جانە...

 

امبەباپ قامىس

قامىس – قيياق تۇقىمداسىنا جاتاتىن الەمدە ەڭ كوپ تارالعان وسىمدىك. كوبىنە ىلعالدى جەرلەر، سۋ ارنالارى مەن جاعالاۋلاردا وسەدى. جەر بەتىندە قامىستىڭ 250 استام تۇرى كەزدەسسە، سونىڭ...

 

تۇزبايىردا «كۇننىڭ وزى تۇزدى»

عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، بۇگىنگى ماڭعىستاۋ جەرى جۇزدەگەن ميلليون جىل بۇرىن  لاۆرازييا مەن گوندۆانا سۋپەركونتينەنتتەرىنىڭ اراسىن الىپ جاتقان تەتيس مۇحيتىنىڭ تابانى بولعان...