.

ۇكى نەگە كيەلى سانالعان؟

مۇسىلماندار ۇكىنى كيەلى سانايدى. سەبەبى ولار ول قۇستىڭ قاناتىندا قۇراننىڭ قۇپييا سوزدەرى جازىلادى دەپ ۇققان. سوندىقتان بولار قازاقتار ۇكىنىڭ ار تال قاناتىن بەسىككە، بالالار تاقيياسىنا، ايەلدەر كيمەشەگىنە، جۇيرىك اتتىڭ جالىنا جانە تۇرلى ۇلتتىق اسپاپتارعا تاعىپ قويادى.

ۇلتتىق نانىم-سەنىم بويىنشا ۇكىنىڭ ۇلپىلدەگەن قاناتى جاس نارەستەلەردى جىن-پەرىدەن قورعاسا، باس كيىمگە تاعىلعانى باقىت، ال اسپاپتارعا بايلانعانى ولجاعا كەنەلتەدى.

ۇكى – جاپالىق تۇقىمداستارىنا كىرەتىن جىرتقىش قۇس. دەنە تۇرقى ىرى (3 كگ دەيىن جەتەدى)، ۇلكەن سارعىلت كوزدەرى بار، باسىندا «قۇلاقشاعا» ۇقساس جۇنى بولادى. ال جۇندەرىنىڭ تۇستەرى جىل مەزگىلىنە، مەكەندەيتىن ايماعىنا جانە جەگەن قورەگىنە بايلانىستى ارتۇرلى بولىپ كەلەدى.

بۇل قۇس تۇرلەرى نەگىزىنەن ورماندى القاپتاردا، تاۋلى ايماقتار مەن دالالى جەرلەرگە مەكەندەيدى. ول ۇياسىن جاسىرۋعا بولاتىن، جىرا، جارتاستارعا سالادى. ۇياسىنداعى 2-5 جۇمىرتقانى انالىعى باسادى جانە ولار جۇپتارىن اۋىستىرمايدى. جەمتىگىن كوپ جاعدايدا تۇندە اۋلايتىندىقتان كوزدەرى قاراڭعى ۋاقىتقا بەيىمدەلگەن. ىرىلەرى قويان، كىرپى، تاسباقا جانە بالىقپەن قورەكتەنەدى.

قازاقستاندا جاپالىق تۇقىمداس قۇستاردىڭ 12 تۇرى مەكەندەيتىن بولسا، سولاردىڭ 10-ى ۇيا سالادى. ەل اۋماعىنان ۇكى، بايعىز، ورمان بايعىزى، كەزقۇيرىق جاپالاق، ساز جاپالاعى، ماۋباس جاپالاق، قارشىعا رەڭدى جاپالاق، قىلاڭ جاپالاق، اق جاپالىق پەن قۇلاقتى جاپالاقتى كەزدەستىرۋگە بولادى.

اۆتورى: داۋرەن قۇدايبەرگەن، فوتو: ەربولات شادراحوۆ

0
       

پىكىر جازۋ

كىرۋ
*
*



تىركەلۋ
*
*
*
جاڭا قۇپييا سوز