Асқақтай бер – азат елдің айбыны! — National Geographic Qazaqstan
.

اسقاقتاي بەر – ازات ەلدىڭ ايبىنى!

01

كەز كەلگەن مەملەكەتتىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگى – سول ەلدىڭ ەڭ ماڭىزدى ماسەلەلەرىنىڭ بىرى بولىپ سانالادى. سوندىقتان وز اسكەرىمىزدىڭ ايبىندى، قورعانىسىمىز قۋاتتى بولعاندا عانا بولاشاعىمىزدىڭ جارقىن بولماق.

1991 جىلى قازاق ەلى كسرو-دان بولىنىپ شىعىپ، دەربەس ەلدىڭ ىرگەسىن بەكىتۋ، ايبىنىن اسىرۋ ماقساتىندا قارۋلى كۇشتەرىن دە قۇرۋى كەرەك بولدى. وسىنى ەسكەرگەن  ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ دال سول جىلى «7 مامىر – وتان قورعاۋشىلار كۇنى» دەپ اتاپ وتۋدى بەلگىلەيتىن تيىستى زاڭعا قول قويعان بولاتىن. قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىنىڭ قۇرىلۋى كۇننىڭ قۇرمەتىنە 1992 جىلى 7 مامىردا سول كەزدەگى استانامىز الماتىداعى رەسپۋبليكا الاڭىندا تاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ تۇڭعىش اسكەري پارادى وتكەن.

03

وتان قورعاۋشىلار كۇنى 2013 جىلعا دەيىن جاي عانا كاسىبي مەرەكە رەتىندە اتاپ وتىلىپ كەلگەن بولسا، مەملەكەتتىك مارتەبەسىن يەلەنگەننەن كەيىن كەڭ كولەمدە تويلانا باستادى. وعان دالەل 2013 جىلى قازاقستان تمد ەلدەرى ىشىندە جاۋىنگەرلىك پارادتى العاشقىلاردىڭ بىرى بولىپ وتكىزگەن بولاتىن.

بۇگىندە ەلىمىزدىڭ قارۋلى كۇشتەرى قۇرلىقتاعى اسكەر، اۋە قورعانىسى كۇشتەرى جانە اسكەري-تەڭىز كۇش­تەرى سەكىلدى ۇش قۇرىلىمنان تۇرادى.

Global Firepower Index جىل سايىن جارييالايتىن رەيتينگىندە 2017 جىلى 53 ورىننان كورىنگەن قازاقستان اسكەرى بيىل قۋاتى جاعىنان 50 ورىنعا كوتەرىلدى.

ول تىزىمدە بىرىنشى ورىندى اقش يەلەنسە، ەكىنشى ورىن رەسەيگە تيەسىلى، ال ۇزدىك ۇشتىكتى  قىتاي تۇيىندەيدى. كورشىلەس وزبەك ەلىنىڭ اسكەرى بيىل 39 ورىننان كورىندى. بىلتىر ول ەلدىڭ قارۋلى كۇشتەرى 48 ورىندا تۇرعان. رەيتينگتە جالپى 136 مەملەكەت بار.

قورىتا ايتقاندا، قارۋلى كۇش­تەرى­مىزدى ودان ارى دامىتۋ، زامان سۇرانىسىنا ساي جەتىل­دىرۋ، اسكەري دايىندىقتى ارتتىرۋ، سونداي-اق جاھاندىق قاۋىپ­سىزدىكتى نىعايتۋعا اتسالىسۋ ۇشىن مۇمكىندىكتەردى ۇلعايتۋ كۇن تار­تىبىنەن تۇسپەك ەمەس.

فوتو: ەربولات شادراحوۆ

       

پىكىر جازۋ