Негізге тартқан егіз — National Geographic Qazaqstan
.

نەگىزگە تارتقان ەگىز

قارسى بەتتە: مايكل بيگگس ەگىز قىزدارى – مارسييا مەن ميلليدەن بىر ۇقساستىق تاۋىپتى: «ەكەۋىنىڭ دە مۇرنى ماعان تارتقان»، — دەيدى ول.

11 جاستاعى مارسييا مەن ميللي نەگە بىر-بىرىنە ۇقسامايدى؟

بيداي وڭدى اماندا مەن قارا ناسىلدى مايكل بيگگس بىر-بىرىن ۇناتىپ قوسىلعان. «قوس ناسىلدى جۇپ رەتىندە دال وسىنداي جايتپەن بەتپە-بەت كەلەمىز دەپ ويلامادىق،– دەيدى اماندا، – ول كەزدە بىز ۇشىن باسقا نارسە ماڭىزدىراق بولاتىن».

ولار انگلييانىڭ بيرمينگەم قالاسىندا باس قوستى. 2006 جىلدىڭ 3 شىلدەسىندە اماندا ەگىز قىزدى دۇنيەگە اكەلەدى. قۋانىشتارى قويىندارىنا سىيماعان جاس اتا-انا قىزدارىنا ۇيقاساتىن ات قويماققا بەكيدى. وسىلايشا، سابيلەردىڭ بىرىن – ميللي مارسييا مەدج بيگگس دەپ، ال ەكىنشىسىن – مارسييا ميللي مەدج بيگگس دەپ اتايدى.

سابي كەزدەن ەگىزدەردىڭ تۇلعالىق سيپاتتارى بىر-بىرىنە ۇقساعانمەن، تەرىلەرىنىڭ تۇسى مۇلدە ۇقسامايتىن. مارسييانىڭ شاشى مەن تەرىسىنىڭ تۇسى اناسىنىكى سەكىلدى اقشىل بولسا، ميلليدىڭ شاشى مەن تەرىسىنىڭ قارالىعى يامايكادان قونىس اۋدارعان اكەسىنىكىنەن اۋمايتىن. «بىز ەشقاشان مۇنى ويلاپ ۋايىم كەشپەپپىز. ەرەكشەلىكتى سول كۇيىندە قابىلدادىق»، – دەيدى مايكل.

«كىشىرەك كەزىندە، – دەيدى اماندا، – مەن قىزدارىمدى ارباعا سالىپ، دالاعا شىعاتىنمىن. سوندا ادامدار ماعان بىر، قىزدارىما بىر قاراپ:

– ولار ەگىز بە؟ – دەپ سۇرايتىن.

– يا.

– وندا نەگە بىرى – اققۇبا، ال ەكىنشىسى قارا؟

– گەن عوي.

ولار بۇل ساۋالداردى قىساستىقپەن نەمەسە ايىپتاعاندىقتان سۇرامايدى. ولارعا بۇل جايت قىزىق بولىپ كورىنەدى، ۋاقىت وتە كوزدەرى ۇيرەنىپ، ولاردىڭ سۇلۋلىعىن بايقاي باستادى.

ۇي شارۋاسىنداعى اماندا مارسييا مەن ميلليدى «ميلليوننىڭ ىشىندەگى جالعىزىم» دەپ ەركەلەتەدى.

قوس كىندىكتى (بىر-بىرىنە ۇقسامايتىن) ەگىزدەردىڭ تۋۋ جيىلىگى ار 100 بالاعا بىردەن كەلەدى. ال قوس ناسىلدى جۇپتاردىڭ ەگىزدەرىنە كەلسەك، ولاردىڭ ار بالاسىنىڭ بويىنداعى ەرەكشەلىكتى بىرنەشە فاكتور انىقتايدى. «ەگىزدەردىڭ اكە-شەشەسىنىڭ اتا-تەگى مەن كەشەندى پيگمەنتتىك گەنەتيكاسى اسەر ەتۋشى فاكتورلارعا جاتادى، – دەيدى بوستونداعى بروۋد ينستيتۋتىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى مارتين. بىز قارا تەرىگە نەنىڭ قارا رەڭك بەرەتىنىنە قاراعاندا، اقشىل تەرىگە نەنىڭ اق تۇس بەرەتىنى تۋرالى اۋقىمدىراق مالىمەتپەن قامتىلعانبىز».

تەرىنىڭ تۇسى تەك ەكى ىقتيمىلدىلىققا نەگىزدەلمەيدى. بۇل – ساندىق ەرەكشەلىك. بۇل ساندىق شوعىردا اركىمنىڭ وزىندىك گراديەنتى بار.

اۆتوكولىك جوندەۋ كاسىبىن دوڭگەلەتىپ وتىرعان مايكل بىر كەزدەرى تەرىسىنىڭ تۇسىنە بولا دۇشپاندىقتى كوپ كورگەنىن ايتادى. «قازىر زامان وزگەرگەن»، – دەيدى ول. اماندا ەكەۋىنىڭ ەشقايسىسى قىزدارىنىڭ ناسىلدىك كەمسىتۋگە ۇشىراعانىن بايقاماپتى. بىراق ەگىزدەر ناسىلدىك كەمسىتۋدىڭ نە ەكەنىن جاقسى بىلەدى. «ناسىلدىك كەمسىتۋ دەگەنىمىز – ادامدى ناقتى ىسىنە ەمەس، تەرىسىنىڭ تۇسىنە قاراي باعالاۋ»، – دەيدى ميللي. مارسييا بۇنى «ادامنىڭ جانىنا جارا سالاتىن قىلىق» دەپ تۇسىنەدى ەكەن. ايتسە دە، باسقالار ولارعا تەرى تۇستەرىنىڭ ارتۇرلى ەكەنىن ايتقاندا ولار مۇنى ناسىلدىك كەمسىتۋشىلىك دەپ قابىلدامايتىن كورىنەدى.

«ادامدار بىزگە قاراپ جاقىن قۇربىلار ەكەن دەپ ويلايدى، – دەيدى مارسييا. – الايدا بىزدىڭ ەگىز ەكەنىمىزدى ەستىگەندە تاڭدانىپ قالادى». ولاردىڭ باسقالار بىلە بەرمەيتىن قانداي ايىر­ماشىلىقتارى بار ەكەنىن سۇراعانىمدا مارسييا: «ميللي قىزدارعا تان دۇنيەلەردى جانە القىزىل تۇستى جاقسى كورەدى. ال ماعان القىزىل تۇس ۇنامايدى. مەن ەركەكشورالاۋمىن»، – دەدى.

اۆتورى: پاتريسييا ەدموندس


ماقالانىڭ تولىق نۇسقاسى مەن الەمدىك زەرتتەۋلەردىڭ قاينار كوزىنە قول جەتكىزگىڭىز كەلسە، shopnationalgeographic.kz ارقىلى ونلاين جازىلىڭىز.

       

پىكىر جازۋ