.

باق قۇسىن ۇشىرىپ الما

ناحانباستى (Balaeniceps rex). «وسال» توپقا جاتقىزىلعان بۇل قۇس شىعىس افريكانىڭ وڭتۇستىك سۋدان ەلىنەن زامبيياعا دەيىن تارالعان.

سيرەك كەزدەسەتىن قۇس تۇرلەرىن ساقتاپ قالۋ ۇشىن ەرەكشە بايلانىس ورناتۋىمىز كەرەك.

ماقالامىزدى «باستاپ تۇرعان» ناحانباستىعا كوز سالىڭىز. جويىلۋعا شاق قالعان قۇس دۇنيەجۇزىلىك جوعالىپ كەتۋ قاۋپى تونگەن ارى ەۆوليۋتسييالىق ەرەكشە (Evolutionarily Distinct and Globally Endangered – EDGE) قۇستار باعدارلاماسىمەن قورعالادى. 2007 جىلى EDGE باستاماسىن كوتەرگەنىمدەگى ەڭ ۇلكەن قيىندىق ادامداردى اتالمىش قۇستاردى قورعاۋ جونىندە مىندەتتەمە قابىلداۋعا كوندىرۋ بولدى. ويتكەنى ولار ناحانباستىلار تۋرالى حابارسىز-تىن. دۇرىسىندا، مەن تابيعاتتى جارنامالايتىن اگەنتتىككە بارىپ، ادامدار وسىناۋ عاجاپ جاراتىلىسقا جاقىنداۋ ۇشىن نە ىستەۋ كەرەكتىگىن سۇراۋىم كەرەك ەدى. دەگەنمەن ونداي اگەنتتىك بولماعاندىقتان، بىز ومىرلىك ماڭىزعا يە بايلانىس جىبىن ونەر مەن عىلىم ارقىلى جالعاۋعا بەل بۋدىق.

فيليپپين بۇركىتى (Pithecophaga jefferyi). جويىلىپ كەتۋ قاۋپى اسا جوعارى قۇس فيليپپين ارالدارىنان لەيتە، لۋسون، مينداناو، سامار ارالدارىندا تارالعان.

تيم فلاك «جوعالىپ كەتۋ قاۋپى» كىتابىندا جارييالانعان وسى ماقالاداعى قۇستاردى سۋرەتكە تۇسىرىپ شىقتى. وعان مەن دە ۇلەس قوستىم. فلاكت – تۇسىنىكسىز تىرشىلىك يەلەرىنىڭ بولمىسىن، بىر-بىرىنە ۇقساستىعىن وبەكتيۆكە سىيعىزۋ ىسىنىڭ شەبەرى.

ادام ۇلكەن قۇستاردان كۇشتى اسەر الادى دەيسىز بە، الدە تۇرلى-تۇستىسىنەن بە؟ سابيدىكىندەي سيپاتتارىنان با، ايتالىق، كوزى ۇلكەندەرىنەن؟ قۇستاردىڭ پورترەتتەگى بەينەسى اسەرلىرەك پە، الدە تابيعاتتاعى كەسكىنى مە؟ فوتوعا قارايتىن ادام ونىڭ مىنەز-قۇلقى مەن ۇرەيلىگىمەن ەموتسيونالدى بايلانىس قۇرا الا ما؟

مىسىرلىق قۇماي (Neophron percnopterus). مىنا قۇماي وڭت. ەۋروپا، افريكا، ۇندىستان مەن نەپالدا تارالعان. حالىق­ارالىق تابيعاتتى قورعاۋ ۇيىمى (حتقۇ) ونى «جويىلىپ كەتۋ قاۋپى اسا جوعارى» قۇس دەپ باعالادى. ياعني ول تىرشىلىك ستاتۋسىن انىقتايتىن توعىز كاتەگورييانىڭ ەڭ سوڭعىسىندا تۇر.

فلاكتىڭ سۋرەتتەرى وسى تاقىرىپتا اڭگىمە وربىتۋگە تۇرتكى بولدى. قازىرگى تاڭدا بىز «تابيعاتتى كوركەيتۋ» گرانتتىق باعدارلاماسى اياسىندا ادامزات پەن تابيعات اراسىنداعى بايلانىس­تى ارتتىرۋ تاسىلدەرىمەن بولىسۋگە National Geographic-كە ساراپشىلاردى تارتۋدامىز. — دجوناتان بايلي

كىشكەنتاي باسقىنشى ارا توتىقۇسى (Ara militaris) «وسال» توپقا جاتقىزىلعان بۇل قۇس مەكسيكادان باستاپ، ارگەنتيناعا دەيىن تارالعان. بۇل سۋرەت جەكە جيناقتان الىندى.

جولاۋشى كەپتەر (Ectopistes migratorius) سولتۇستىك امەريكالىق بۇل قۇس جويىلعانشا اۋلانىپ، ەڭ سوڭعىسى 1914 جىلى ولگەن. مىنا ۇلگى وسى سالانىڭ مامانى ە.فيۋلەردىڭ جيناعىنان الىندى.

ادام فاكتورى جوعالۋ قاۋپى تونگەن قۇستارعا كەرى اسەرىن تيگىزۋدە.

قۇستارعا زالال كەلتىرىپ جاتقان لاس اۋانىڭ كەم دەگەندە جارتىسىن ادامدار بولىپ شىعارادى. ەڭ ۇلكەن قاۋىپ كۇن ساناپ ۇلعايىپ جاتقان اۋىل مەن سۋ شارۋاشىلىعىنان كەلۋدە. كەلەشەكتە جاھاندىق جىلىنۋ باستى سەبەپشىگە اينالۋى مۇمكىن.


ماقالانىڭ تولىق نۇسقاسى مەن الەمدىك زەرتتەۋلەردىڭ قاينار كوزىنە قول جەتكىزگىڭىز كەلسە، shopnationalgeographic.kz ارقىلى ونلاين جازىلىڭىز.

0

Publication author

offline 5 كۇن

ايبەك

0
Comments: 3Publics: 710Registration: 01-10-2016
       

پىكىر جازۋ

كىرۋ
*
*
تىركەلۋ
*
*
*
*
Password generation