.

انتيبيوتيكتەر نارەستەلەردى سەمىزدىككە شالدىقتىرادى

انتيبيوتيكتەر جانىڭىزدى امان الىپ قالۋى مۇمكىن. بىراق ولاردىڭ ادام دەنساۋلىعىنا كەلتىرەر زالالى دا از ەمەس. جۋىردا جاسالعان زەرتتەۋ جۇمىستارى ولاردى بالاعا ەرتە جاستان بەرۋ بالانىڭ سەمىزدىككە شالدىقتىراتىنىن انىقتادى.

انتيبيوتيكتەر باكتەرييانى ولتىرەتىنى انىق. الايدا باكتەرييا قاۋىپتى ينفەكتسييالاردىڭ بەتىن قايتارسا جاقسى عوي، بىراق ونداي دارىلەر اعزاداعى باسقا دا پايدالى باكتەرييالاردى دا قىرىپ سالاتىنىن ەسكەرۋىمىز كەرەك. بۇنىڭ ارتى قيىندىقتار تۋدىرۋى مۇمكىن.

بىزدىڭ دەنەمىز باكتەريياعا تولى. ادام ميكروبيوماسساسىنىڭ بىر بولىگى بولىپ تابىلاتىن بۇل باكتەرييالار بىزدىڭ تىرشىلىگىمىز ۇشىن اسا ماڭىزدى. دەنەمىزدەگى باسقا ميكروورگانيزمدەرمەن بىرگە ولار بىزدىڭ اس قورىتۋىمىزعا، قالىپتى وسۋىمىز بەن يممۋندىق جۇيەمىزدىڭ ساقتالىپ تۇرۋىنا وز پايداسىن تيگىزەدى. انتيبيوتيكتەردى قابىلداعان كەزدە، بىز بايقاۋسىزدا پايدالى باكتەرييالاردى دا ولتىرىپ الامىز. بىر قاراعاندا، بۇل ۇلكەن پروبلەما دا ەمەستەي بولىپ كورىنۋى مۇمكىن. «الەم باكتەريياعا تولى، ونى الماستىرا سالۋ قيىن بوپ پا؟» دەرسىز. الايدا، ميكروبيوماسسامىزدى جاقسىراق تانىعان سايىن سابي شاعىمىزدان بەرى بويىمىزدان تابىلاتىن باكتەرييالار ماڭىزدىلىعىنىڭ زور ەكەنىنە كوز جەتكىزەمىز.

زەرتتەۋ جۇمىستارى وسە كەلە سەمىزدىك اۋرۋىنا ۇشىراۋ قاۋىپى كەسىر تىلىگى ارقىلى دۇنيەگە كەلگەن سابيلەردە جوعارى ەكەنىن انىقتاعان. مۇنىڭ بىر سەبەبى — تابيعي جولمەن تۋىلماعان نارەستەلەردىڭ وسە كەلە قاجەتتى باكتەرييالار مولشەرىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى وزىنىڭ كەرى اسەرىن تيگىزبەي قويمايدى.

عالىمدار اسكەري دەنساۋلىق ساقتاۋ مەكەمەسىنىڭ قاراماعىنداعى ۇش جۇز مىڭنان اسا نارەستەگە باقىلاۋ جۇرگىزەدى. ولار سابي ومىرىنىڭ العاشقى ەكى جىلىندا انتيبيوتيك قابىلداپ-قابىلداماعاندارىنا باسا مان بەردى. سونىمەن قاتار، عالىمدار بالالارعا اسقازان رەفليۋكسىن ەمدەۋ ۇشىن تاعايىندالاتىن اسقازان قىشقىلىن ازايتاتىن ەكى دارىنىڭ بىرەۋى بەرىلگەن-بەرىلمەگەنىن سۇراپ ە. انتاتسيدتى قابىلداۋ اۋىز بەن مۇرىن قۋىسىنان ىشەككە قاراي جىلجىعان باكتەرييالاردىڭ اسقازان قىشقىلىنان ولۋىنە مۇمكىندىك بەرۋ جانە باكتەرييالاردى ولتىرۋى ارقىلى ولاردى قۇبىلتۋى مۇمكىن ەكەنىن كورسەتتى.

زەرتتەۋ ناتيجەلەرى كورسەتكەنىندەي، انتيبيوتيكتەردى قابىلداعان بالالاردىڭ سەمىزدىككە ۇشىراۋ قاۋىپى باسقا بالالارعا قاراعاندا 26%-عا جوعارى بولىپ شىقتى. انتاتسيدتەردىڭ ەكى تۇرىنىڭ بىرىن قولدانۋدىڭ وزى از دا بولسا، سەمىزدىك قاۋىپىن ارتتىرادى. ال، انتيبيوتيكتەردى انتاتسيدتەرمەن بىرگە قابىلداۋ انتاتسيدتەردى ۇزاق ۋاقىت قابىلداعانداي اسەر بەرەتىندىكتەن، قاۋىپى تىپتەن جوعارى.

قىزىق بولعاندا، فەرمەرلەر بىرشاما ۋاقىت بويى مۇنى وز پايدالارىنا شەشىپ كەلىپتى. تۋىلا سالىسىمەن انتيبيوتيك قابىلداعان مالدىڭ سالماعى ارتىپ، ەتى مول بولاتىن كورىنەدى. انتيبيوتيكتى تورت-تۇلىك مالعا بەرۋ فەرمەرلەردىڭ قالتالارىن قامپايتقانىمەن، انتيبيوتيككە توزىمدىلىكتى دە قالىپتاستىرادى.

جاستاي انتيبيوتيكتەر مەن انتاتسيدتەردى قابىلداۋ سەمىزدىككە ۇشىراتىپ قانا قويماي، تاماققا الەرگييانى قوزدىرىپ، دەمىكپە سەكىلدى وزگە الەرگييالىق اۋرۋلاردى دا ۋشىقتىرادى. بۇدان شىعاتىن قورىتىندى — تانىمىزدەگى باكتەريياعا كەدەرگى كەلتىرەتىن «دارالەردى» قابىلداردا اباي بولعان ابزال.

جوعارىدا ايتقانىمداي، انتيبيوتيكتەر ومىرىمىزدى ساقتاپ قالۋى مۇمكىن، دەي تۇرعانمەن، دەنەمىزدەگى قاجەتتى باكتەرييالاردىڭ جويىلىپ كەتۋىنە دە اسەر ەتەتىنىن ەستەن شىعارماۋىمىز كەرەك. بىز كوبىنە انتيبيوتيكتەردى اسا قاجەت بولماسا دا قابىلدايمىز. ماسەلەن، تۇماۋعا قارسى جازىلعان دارىلەردىڭ كوبى ۆيرۋستىق ينفەكتسيياعا قارسى دارىلەر. كەي قۇلاق ينفەكتسيياسى سەكىلدى اۋرۋلاردى انتيبيوتيكسىز دە ەمدەۋگە بولادى. بىز انتيبيوتيكتەردى قولدانۋىمىز كەرەك بولعان جاعدايدا دا ولاردى بەلگىلەنگەن مەرزىمىنەن ۇزاعىراق نەمەسە قاجەتىنەن مىقتىراق انتيبيوتيكتەردى پايدالانامىز.

دارى-دارمەكتى بىزگە تاعايىندايتىن دارىگەرلەر بولعاندىقتان، وزگەرىستى الىپ كەلۋ دە سولاردىڭ قولىندا. دەگەنمەن، اتا-انالار دا قول قۋسىرىپ قاراپ وتىرا بەرمەي، انتيبيوتيكتى (نەمەسە انتاتسيدتى) تاعايىنداۋ شىنىمەن مىندەتتى نە مىندەتتى ەمەس ەكەنىن دارىگەردەن سۇراپ الۋى كەرەك. ەگەر دارىگەر مىندەتتى ەكەنىن العا تارتسا، ونى بالاعا بەرۋ كەرەك.

بىز وزىمىز بەن بالالارىمىزدىڭ دەنساۋلىعىنا ەسەپسىز زالال كەلتىرەتىن سەمىزدىك ىندەتىنىڭ قاق ورتاسىندا تۇرمىز. وسى جولايرىقتان شىعۋ ۇشىن بارلىعىمىزعا بەلگىلى بىر دەڭگەيدە بىلىم قاجەت. ال ول بىلىمدى تەك عىلىمي ماتەريالداردان عانا ىزدەگەن جون.

اۆتورى: كلەر ماككارتي

0
       

پىكىر جازۋ

كىرۋ
*
*



تىركەلۋ
*
*
*
جاڭا قۇپييا سوز