.

دارا پاتشالىق

ۆەرمونتتىقتار «سولتۇستىك پاتشالىق» دەپ اتايتىن مەكەندى جوبا بارىسىندا سۋرەتكە تۇسىرىپ جۇرىپ، ستەفان لاۆۋا مىنا جولدى جيى پايدالانعان. بىر قىزىعى، ول جول بويىنان ادامدارعا قاراعاندا بۇعىلاردى كوبىرەك كەزدەستىرگەن ەكەن.

ۆەرمونتتىڭ بۇل پاتشالىعى بىرەگەي جولدارى جانە تۇرعىندارىمەن ەرەكشەلەنەدى.

ۆەرمونتتىڭ سولتۇستىك-شىعىس پاتشالىعىندا قالىپتاسقان بىر داستۇر بار. ەگەر سىز الدەكىمنىڭ شالعاي تۇرعان ۇيىنە كەلسەڭىز، كولىكتەن تۇسپەس بۇرىن سيگنال بەرىپ، يتتەردىڭ سىزدىڭ نيەتىڭىزدىڭ دۇرىس­تىعىن تۇسىنگەنىنشە كۇتەسىز. ويلاپ قاراساڭ، جامان ادەت تە ەمەس.

جەرگىلىكتى حالىق بۇل ماڭدى جاي عانا «پاتشالىق» دەپ اتايدى. بۇل جەردىڭ تولىق اتاۋىن 1940 جىلى الدەبىر ساياساتكەر قويىپ كەتكەن. قالاي اتالسا دا، مەكەن ەرەكشە اتقا ابدەن لايىق. تۇرلىلىگى، اراگىدىك قولايسىزدىعى مەن وي ەركىندىگىنە اشىقتىعىمەن اتى شىققان بۇل پاتشالىقتىڭ ورنى بولەك.

تابيعاتتانۋشى، كينورەجيسسەر، اۆتور ارى مۇعالىم ۋيليام ەددي تۋرالى لاۆۋا: «ول – مەنىڭ قييالىم مەن پاتشالىقتاعى شىندىقتىڭ اراسىن جالعاۋشى»، – دەپ ايتقان. لاۆۋا وز ۇيىندە 88 جاستا قايتىس بولدى.

ول شتاتتىڭ سولتۇستىك-شىعىسىندا شامامەن 5180 شاق² جەردى الىپ جاتىر. ونىڭ قۇرامىندا ۇش وكرۋگ بار، ال تۇرعىندارىنىڭ سانى 64 مىڭعا دا جەتپەيدى. جەرىنىڭ 80%-ى – ورماندار. بىراز جاعىنان ۆەرمونتتىڭ وزگە وڭىرىنەن ەرەكشەلەنەتىن، قول سوزساڭ اسپانعا جەتەردەي اسەر قالدىراتىن، بايىرعى تەكتونيكالىق كوللاجى مەن مۇزدى بەتكەيلەرى بار بۇل پاتشالىق گەولوگييالىق قۇرىلىسى جاعىنان كاناداعا كوبىرەك كەلەدى.

وسىناۋ سۋىق وڭىردە، زاڭنىڭ كۇشىنە قاراعاندا، ادامداردىڭ ار-نامىسى ماڭىزدىراق. ايماقتىڭ جەرى – قاتتى، ال كليماتى – قاتال. بىراق حالقى ادال. وسىعان ريزا بولعاندار پاتشالىقتى تاڭدايدى.

قازىر بريتتانيدە تۇرىپ جاتقان فرانتسۋز ستەفان لاۆۋا مۇندا دوستارىنا قوناققا كەلىپ، ونى وزىنىڭ زەرتتەۋ جوباسىنا اينالدىردى. ول سۋرەتكە تۇسىرگەن ادامداردىڭ تۇرىنەن پاتشالىققا عانا تان قۇپييا وزگەشەلىككە شومعان بايىرعى تەكتىلىكتى بايقايسىز.

جازۋشى ارچەر مەيور بۇل پاتشالىقتى: «وعاش جاندار شيپاجايى»، – دەپ اتايدى. ونىڭ مۋزەيلەرىنىڭ بىرى – كۇندەلىكتى تۇرمىستىق تاۋارلاردى ۇسىنسا، تاعى بىرى – جابايى تىرشىلىك الەمىن پاش ەتەدى.

ولار – پراگماتيكتەر. ولار ساتىپ الا المايتىن دۇنيەلەرىن وزدەرى جاساپ الادى.

رەداكتور مەنەن: «كۇندەلىكتى ومىر مۋزەيىنىڭ ىشىندە نە بولاتىنىن بىلدىڭ بە؟»، – دەپ سۇراعاندا، مەن بىلمەيتىنىمدى، بىراق ەگەر ونىڭ ىشى بوس بولىپ شىقسا، تاڭعالماس ەدىم دەپ ازىلدەگەنىم بار. كەيىنىرەك، ونىڭ كولەكتسيياسى اتىنا زاتى ساي، تۇيرەۋىشتەن باستاپ، شىرپىعا دەيىنگىنىڭ بارىن پاش ەتەتىن مۋزەي ەكەنىنە كوزىم جەتتى.

«قييالىمداعى پاتشالىقتا مەن كەي تۇرعىندارعا قىزىقتى ەسىمدەر بەردىم»، – دەيدى لاۆۋا. داستۇرلى قاساپ­شىلىقتىڭ قاس شەبەرى ارى ساداقتىڭ تىلىن جەتىك مەڭگەرگەن دجوزي انن مونرو ونىڭ «حانشايىمىنا» اينالدى.

دەگەنمەن مۋزەي، پاتشالىقتىڭ ماقتاۋلى كىرپييازدىعىنا ىلەسە المايتىنى انىق. مۇندا تۇراتىندار قالتالى بولماسا دا، يرونييانى قاتىرادى. — ارچەر مەيور

جەسىر زەينەتكەر ەمەلييا لارامي لاۆۋاعا سولتۇستىك پاتشالىقتىڭ تۇرعىنى ەكەنىن ايتىپتى. ول اعاش جارىپ، ونى ۇيىن جىلىتۋ مەن اس دايىنداۋ ۇشىن پايدالاناتىندىقتان «بورەنە حانىم» اتانىپ كەتكەن.

ۆەرمونتتىڭ ناعىز تۇرعىنى ارچەر مەيور – مەملەكەتتىك باس مەديتسينالىق ساراپتاما كەڭسەسىنىڭ مايىتتەردى زەرتتەۋشى قىزمەتكەرى. ول – ۆەرمونت دەتەكتيۆى دجو گيۋنتەردى باستى كەيىپكەر ەتىپ بىرنەشە قىلمىستىق رومان جازعان، كوپتەگەن ماراپاتقا يە بولعان جازۋشى.

فوتو: ستەفان لاۆۋا


ماقالانىڭ تولىق نۇسقاسى مەن الەمدىك زەرتتەۋلەردىڭ قاينار كوزىنە قول جەتكىزگىڭىز كەلسە، shopnationalgeographic.kz ارقىلى ونلاين جازىلىڭىز.

0
       

پىكىر جازۋ

كىرۋ
*
*



تىركەلۋ
*
*
*
جاڭا قۇپييا سوز