.

 

قور بولعان قورىق

باسكە قويىلعان تاۋەكەل! مۇناي ۇشىن اركتيكا قورىعىنىڭ ەسىگى اشىلماق. كونگرەسس ونى داۋىسقا سالدى. ۇشاق كەدىر-بۇدىر اۋە جولىمەن تەربەلە قوزعالىپ، كاكتوۆيك اۋىلى ۇستىنەن ەنتەلەي...

 

سۋ استىنا شاشىلعان ىنجۋ-مارجان

چيليدىڭ 4000 شاقىرىمعا سوزىلىپ جاتقان جاعالاۋى تەڭىز تىرشىلىگىنە باي بولعانىمەن كەيىنگى جىلدارى ونىڭ دا سارقىلىپ بارا جاتقانى بايقالۋدا. تابيعات جاناشىرلارى، بالىق...

 

دجەي راش

قاۋىمداستىق سۋرەتى راش پەن تۋريستەر ۇشىن تاڭعى فوتو سافاري جەمىستى بولدى دەپ ايتۋ قيىن. تۇمسا تابيعاتتى تۇسىرۋ ۇشىن شىعىپ، قۇرقول قايتقان ولار پيكنيككە ارنالعان الاڭقايدا...

 

بەس ساۋساق

بۇل سۋ­رەتتى الدىمەن بىز جۋر­ناليست ارىپتەسىمىز قايىردى نازىرباەۆتىڭ قولىنان كوردىك. ول شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ قاتونقاراعاي اۋدانىن­داعى مارالدى اۋىلى ماڭايىنان...

 

قىزەمشەك

تا­بيعات – مۇسىنشى. ول – زەرگەر. تابيعاتتان اسقان قۇدىرەتتى سۋ­رەت­شى جوق. دالەل كەرەك پە؟ ايتايىق. التايدىڭ القا­را­­كوك اسپانىنان قار ۇشقىنى – قىلاۋ تۇ­سىپ تۇر. عاجابى...

 

اڭىزعا تولى ايراقتى

بىلايعى جۇرت ماڭعىستاۋدى قۇلا دۇز، قۋ مەديەن دالا دەپ ويلايدى. سونداي-اق، ولار بۇل وڭىردى سۇرعىلت تا سۇرقاي، سۇرەڭسىز جەر دەپ كوزگە ەلەستەتەدى. بۇرىن مۇندا بولماعان جاندار...

 

سۇلۋلىعىن سۋرەتتەۋگە تىل جەتپەيتىن – مۇزتاۋ

مۇزتاۋ. ورالحان بوكەەۆ شىعارماسىنىڭ باستى تاقىرىبى بولعان وسى بىر شىڭ رەسپۋبليكامىزداعى التاي تاۋىنىڭ تورىنە ورنالاسقان. جالپى پوشىمى تۇيەنىڭ وركەشىندەي بولىپ جاتقان قوس...

 

«بورىتوستاعان»: اڭىز با، اقيقات پا؟

  بۇرىنعى اقسۋات، قا­زىر­گى تارباعاتاي اۋدا­نى­نا قاراستى كىندىكتى اۋىلىنىڭ ماڭىندا بورىتوستاعان دەپ اتالاتىن جارتاس بار. ەل ىشىندەگى اڭىزعا قا­راعاندا، ەرتە زاماندا...

 

اتىراۋعا قاۋىپ تونىپ تۇر

الەمنىڭ ەڭ بىر عاجايىپ اتىراۋلى (دەلتالى) ايماعىنا ساپارلاعان ەكسپەديتسييا مۇشەلەرى وعان تونىپ تۇرعان قاۋىپ جايلى دابىل قاعادى. افريكانىڭ ۇستىنەن قاراعاندا وكاۆانگو اتىراۋى...

 

ۇلى كوش

جىل قۇستارى باستان كەشەتىن قيىن ساپارلار مەن ادام بالاسىنىڭ ولارعا جاسايتىن زالالى تۋرالى ويلانىپ كوردىك پە؟ سولتۇستىك بوزشاعالاسى. باسس ارالى، شوتلاندييا. جۇپتاسۋ...

 

قار بارىسى قامقورلىققا الىناتىن بولادى

بەلگىلى مەتسەنات ارى كاسىپكەر نۇرالى اليەۆ قازاقستاندا قار بارىسىن ساقتاپ قالۋعا ارنالعان «Kingdom of Snow Leopard» جوباسىن قولعا الدى. بۇل تۋرالى الماتى قالاسىندا «Snow Leopard Foundation»...

 

ساڭقىلداۋىق – سارىجال

سارىجال قاراتورعاي – قارا­تورعايلار تۇقىمداسىنا جاتاتىن وسىمتال قۇس. كوبىنە ەلدى-مەكەندەرگە جاقىن جەردە تىرشىلىك ەتۋدى قالايدى. ەل ىشىندە «اۋعان قاراتورعايى» اتانىپ...

 

اتالىعى مەن انالىعىن اجىراتۋ مۇمكىن ەمەس

قىزىل يبيستەردىڭ باسقا قۇستاردان ايىرماشىلىعى – ولاردىڭ تۇر-تۇسى مەن دەنە بىتىمىنە قاراپ، قايسىسى اتالىق، قايسىسى انالىق ەكەنىن اجىراتۋ مۇمكىن ەمەس. تۇمسىعىنان، قاناتىنىڭ...

 

سانيتار شىمشىق

سارىباۋىر شىمشىق (لات. Parus major)  – ۇلكەندىگى كادىگىمگى تورعايداي، شىمشىق تۇقىمداسىنا جاتاتىن ۇساق قۇس. قۇستىڭ بۇل تۇرى ەۋروپانىڭ كەز كەلگەن جەرىن، ال تاياۋ شىعىس، افريكا...

 

قۇم قىلىعى

«وزبەكستان شولدەرىن جىن-شايتان مەكەندەيدى جانە ولار جولاۋشىلاردى باعىتىنان جاڭىلدىرىپ، ازىق-تۇلىكتەرىن ۇرلايدى» دەگەن قاۋەسەت بار. «National Geographic» جۋرناليسى پول سالوپەك ورتا...

 

مىڭ دا بىر دەرتكە ەم – قالاقاي

قالاقاي – تورتقىرلى تىك ساباقتى، جاپىراقتى وسىمدىك. ونىڭ بەزدى تۇكتەرى دەنەگە تيسە تۇكتىڭ ۇشى مورت سىنىپ، ىشىندەگى سۇيىقتىق دەنەگە جايىلىپ كۇيدىرەدى. قالاقايدىڭ بارلىق...

 

دەگەلەك كەلدى جاز بولدى، بالا-شاعا ماز بولدى

اق دەگەلەك – اركىمگە بالا كۇننەن ادەبي شىعارمالاردان نەمەسە سۋرەتتەردەن ەتەنە تانىس. بيىكتىگى بىر مەتردەن اساتىن، قاناتتارىنىڭ ۇشى قارا، تۇمسىعى مەن اياعى قىزىل تۇستى بولىپ...

 

انشى سامىرقۇس

سامىرقۇس (Bombycilla garrulus) – تورعايتارىزدىلەر وتريادىنا جاتاتىن جىلقۇستارى ىشىندە ان سالاتىندىعىمەن ەرەكشەلەنەدى. سالماعى 40-83 گر شاماسىندا، ايدارى بار، قاۋىرسىندارى تۇرلى تۇسپەن...

 

شىرىلداۋىق تاسشىمشىق

قازاقستانعا كوكتەم-جاز ايلارىندا ۇشىپ كەلەتىن سايراۋىقتار تۇقىمداسىنا جاتاتىن جىل قۇستارىنىڭ بىرى – تاسشىمشىق. ەۋروپا، افريكا جانە ازييادا (تەك تروپيكتىك ايماقتاردا...

 

وسىمتال ونداتر

ونداتر (لات. Ondatra zibethicus) –  كەمىرگىشتەر وتريادىنا جاتاتىن تەرىسى اسا باعالى اڭ. قورەك تالعامايدى، نەگىزىنەن سۋدا وسەتىن وسىمدىكتەرمەن قورەكتەنەدى. جىلىنا 2-3 رەت بالالاپ، 25-30-عا...

 

بۇل قاي باتپاق؟

شوتلاندييانىڭ سۇلۋ تابيعاتىن ساقتاپ قالۋ جايىندا الەۋمەتتىك، مادەني پىكىرتالاستار كۇن ساناپ قىزىپ تۇر. اۆتور: كەتي نيۋمەن فوتو: دجيم ريچاردسون تۋرا ساعات كەشكى التى… 2015...

 

كۇن باققان – كۇنباعىس

جەر بەتىندە باسىن ۇنەمى كۇنگە قاراي بۇرىپ تۇراتىن ەكى وسىمدىك (بىرەۋى گەليوتروپ گۇلى) بار بولسا، سونىڭ بىرى – كۇنباعىس. ول وسىمدىك سۋىققا قانداي توزىمدى بولسا، قۇرعاقشىلىققا...

 

بالا مىنەزدى اقىلدىلار

تيىن – قولعا وڭاي ۇيرەنەتىن جانۋاردىڭ بىرى. ونىڭ ەستە ساقتاۋ، شاپشاڭدىق، ەپتىلىك، اڭعارعىشتىق سەكىلدى قابىلەتتەرى دە ەرەكشە دامىعان. نەگىزىنەن ادامدارعا جاقىن ايماقتاردا...

 

كەربەز كەرقۇلان

قازاقتار «كەرقۇلان» دەيتىن پرجەۆالسكيي جىلقىسى – بىزدىڭ زامانىمىزعا دەيىن ساقتالىپ قالعان جابايى جىلقىلاردىڭ تۇقىمداسىنا جاتقىزىلادى. ەرتەرەكتە بۇل جانۋار تيان-شان...

 

تابيعاتتىڭ تارتۋى – اۋليەاعاش

جەتىسۋ جەرىندە جۋاندىعىنا بەس ادامنىڭ قۇشاعى ارەڭ جەتەتىن، جەتى عاسىردان بەرى وسىپ تۇرعان الىپ اعاش بار.  كۇللى حالىق ول اعاشتى «اۋليە اعاش» دەپ اتايدى. ەل ىشىندە اعاشقا...