.

 

بۇل قاي باتپاق؟

شوتلاندييانىڭ سۇلۋ تابيعاتىن ساقتاپ قالۋ جايىندا الەۋمەتتىك، مادەني پىكىرتالاستار كۇن ساناپ قىزىپ تۇر. اۆتور: كەتي نيۋمەن فوتو: دجيم ريچاردسون تۋرا ساعات كەشكى التى… 2015...

 

كۇن باققان – كۇنباعىس

جەر بەتىندە باسىن ۇنەمى كۇنگە قاراي بۇرىپ تۇراتىن ەكى وسىمدىك (بىرەۋى گەليوتروپ گۇلى) بار بولسا، سونىڭ بىرى – كۇنباعىس. ول وسىمدىك سۋىققا قانداي توزىمدى بولسا، قۇرعاقشىلىققا...

 

بالا مىنەزدى اقىلدىلار

تيىن – قولعا وڭاي ۇيرەنەتىن جانۋاردىڭ بىرى. ونىڭ ەستە ساقتاۋ، شاپشاڭدىق، ەپتىلىك، اڭعارعىشتىق سەكىلدى قابىلەتتەرى دە ەرەكشە دامىعان. نەگىزىنەن ادامدارعا جاقىن ايماقتاردا...

 

كەربەز كەرقۇلان

قازاقتار «كەرقۇلان» دەيتىن پرجەۆالسكيي جىلقىسى – بىزدىڭ زامانىمىزعا دەيىن ساقتالىپ قالعان جابايى جىلقىلاردىڭ تۇقىمداسىنا جاتقىزىلادى. ەرتەرەكتە بۇل جانۋار تيان-شان...

 

تابيعاتتىڭ تارتۋى – اۋليەاعاش

جەتىسۋ جەرىندە جۋاندىعىنا بەس ادامنىڭ قۇشاعى ارەڭ جەتەتىن، جەتى عاسىردان بەرى وسىپ تۇرعان الىپ اعاش بار.  كۇللى حالىق ول اعاشتى «اۋليە اعاش» دەپ اتايدى. ەل ىشىندە اعاشقا...

 

ايعايقۇمنىڭ باتبات كەسىرتكەسى

كەسىرتكەلەردىڭ كوپ تۇرى جەردە جۇرەتىن بولسا، اراسىندا بۇتاعا ورمەيلەيتىندەرى، قۇمعا باتىپ كەتەتىندەرى دە، جەمتىگىن ارباۋ، الداۋ ارقىلى قۇرىققا تۇسىرەتىندەرى دە...

 

اقتاۋدان دينوزاۆر دا تابىلادى ىزدەسەڭىز

ايعايقۇمنان تۇس اۋا شىققان بىزدىڭ شىعارماشىلىق توپ قاتۋتاۋدى بەتكە الىپ، جولعا شىقتى. قاتۋتاۋدىڭ باۋرايىنا كىرە بەرگەنىمىزدە كولىكتىڭ سول جاعىنان شاۋىپ كەلە جاتقان...

 

ايعايقۇمنان باستالعان ساپار

«National Geographic قازاقستان» جۋرنالىنىڭ الماتى وبلىسىنا جاساعان ەكسپەديتسيياسى «التىنەمەل» ۇلتتىق تابيعي پاركىن ارالاۋدان باستالدى. وعان قاپشاعاي سۋ قويماسىنىڭ سولتۇستىك بولىگى...

 

اڭىزعا تولى – شەرقالا

شەرقالا تاۋى ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ تابيعي رامىزى ىسپەتتەس. ول جەردى قۇستىڭ ۇشار بيىگىنەن قاراعاندا، ول اقمىشتىڭ جەر قاباتتارى اراسىنداعى ەرتەگىدەگى داۋ-كوشپەلىلەر تۇرعىزعان...

 

تورىش

جەرگىلىكتى اڭىز-اڭگىمەلەردىڭ بىرى بويىنشا، ماڭعىستاۋ جەرىنە، قاپتاعان شەگىرتكەلەر سەكىلدى، جاۋلار كەلىپتى. سول كەزدە جەرگىلىكتى تۇرعىندار كوككە قولىن جايىپ، جالبارىنا كومەك...

 

قارىنجارىق ويپاتى

ماڭعىستاۋ وڭىرى – ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك-باتىس بولىگىندە ورنالاسقان. بۇل وڭىردىڭ باتىسى مەن سولتۇستىگىن قورشاي كاسپيي تەڭىزى الىپ جاتسا، وڭتۇستىگى تۇركمەنستان، وڭتۇستىك-شىعىسى...

 

بۇلاق كورسەڭ كوزىن اش

«بۇلاق سۋى» دەپ جەر استى سۋلارىنىڭ جەردىڭ بەتىنە وزدىگىنەن شوعىرلانا شىعاتىن سۋدى ايتادى. كوبىنەسە تاۋلى ايماقتاردا كەزدەسەتىن ونداي تابيعي سۋدىڭ ورتاق اتاۋى...

 

بارقىتگۇل مە، باقىت گۇلى مە؟

بارقىتگۇل – استرا گۇلدەرى تۇقىمداسىنا جاتاتىن كوپ جىلدىق وسىمدىك. وتانى – سولتۇستىك امەريكا. جابايى تابيعاتتا ونىڭ وتىزعا جۋىق تۇرىن كەزدەستىرۋگە بولادى. بۇل گۇل كۇتىمدى...

 

قۇرباقانىڭ پايداسى

قۇرباقا (لات. Bufonidae) – قۇيرىقسىز قوسمەكەندىلەر وتريادىنا جاتاتىن جانۋار. جانە ول جەر بەتىندە ەڭ كوپ تاراعان رەپتيلييالاردىڭ قاتارىنا جاتادى. ونىڭ 21 تۇقىمداسى جانە 300-دەي تۇرى...

 

قۇمىرسقاداي ەڭبەك ەتۋ

قۇمىرسقا – توپتانىپ تىرشىلىك ەتەتىن، جەر بەتىندە ەڭ كوپ تاراعان جاندىك. بۇناق دەنەلىلەر وتريادىنا جاتاتىن ونداي جاندىكتىڭ بۇگىندە 10 مىڭداي تۇرى بارى انىقتالىپ...

 

شاڭقىلداۋىق سۋىرلار

قازاقستاننىڭ ورماندارىندا، شولدى جەرلەرى مەن تاۋلى ايماقتارىندا سۋىردىڭ 4 تۇرى كەزدەسەدى. ولار: دالا سۋىر (Marmota bobak)، سۇر cۋىر (Marmota baibacina)، ۇزىنقۇيرىقتى سۋىر (Marmota caudata) جانە...

 

امبەباپ قامىس

قامىس – قيياق تۇقىمداسىنا جاتاتىن الەمدە ەڭ كوپ تارالعان وسىمدىك. كوبىنە ىلعالدى جەرلەر، سۋ ارنالارى مەن جاعالاۋلاردا وسەدى. جەر بەتىندە قامىستىڭ 250 استام تۇرى كەزدەسسە، سونىڭ...

 

تۇزبايىردا «كۇننىڭ وزى تۇزدى»

عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، بۇگىنگى ماڭعىستاۋ جەرى جۇزدەگەن ميلليون جىل بۇرىن  لاۆرازييا مەن گوندۆانا سۋپەركونتينەنتتەرىنىڭ اراسىن الىپ جاتقان تەتيس مۇحيتىنىڭ تابانى بولعان...

 

وڭتۇستىكتىڭ مارجانى – «سايرام-وگەم»

«سايرام-وگەم» مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركى «تيان شان»، «وگەم»، «قارجانتاۋ»، «بورالداي» جانە «تالاس الاتاۋى» تاۋلارىنىڭ تۇيىسكەن جەرىندە ورنالاسقان. پارك اۋماعىمەن...

 

بال اراسىنىڭ بالى

بال اراسى بالعا قاجەتتى شىرنە مەن توزاڭ جيناۋ ۇشىن تىنباستان گۇلدەن گۇلگە قونادى. جانە ول قىزمەتتى «جۇمىسشى» ارالار عانا اتقارادى. ولار ۇياسىنان ونداعان شاقىرىم جەرگە ۇزاپ...

 

حاس سۇلۋىم – قارلىعاشىم

قازاقتار قىزدارىنا «قارلىعاش» دەگەن ەسىمدى بەكەر قويماسا كەرەك. سەبەبى بىزدىڭ اتا-بابالارىمىز باسقا باسقا بۇل قۇستى ەجەلدەن ەرەكشە قاستەرلەپ، ۇياسىن بۇزباعان. سەبەبى جەر...

 

قۇستىڭ دا جاي قۇسى ەمەس، تاۋىس قۇسى

تاۋىس قۇسى (پاۆلين) – جەر بەتىندەگى ەڭ ادەمى قۇستاردىڭ كوشىن باستاپ تۇر. ول تۋرالى تالاي رەت ايتىلىپ تا، جازىلىپ تا جۇر. ال وسى قۇستىڭ نەگە ەرەكشە ادەمى بولىپ كورىنەتىنىن...

 

كۇيكەنتايدان قاشقان تورعايىم-اي!

كۇيكەنتاي – سۇڭقار تەكتەس جىرتقىش قۇستار قاتارىنا جاتقىزىلادى. قازاق جەرىندە ونىڭ ەكى تۇرى كەزدەسەدى: دالا كۇيكەنتايى جانە كادىگىمگى كۇيكەنتاي. دەنە تۇرقى 29-33 سم. بولسا...