.

ورتالىق قازاقستاننىڭ مۇناراسى سانالاتىن – بەكتاۋ اتا

01

ورتالىق قازاقستانداعى كورىكتى جەرلەردىڭ بىرى – بەكتاۋ اتا تاۋى. قاراعاندى وبلىسى اقتوعاي اۋدانى اۋماعىندا ورنالاسقان ول تاۋعا اسىرەسە كوكتەم-جاز ايلارىندا كەلەتىن تۋريستەر سانى مىڭداپ سانالادى. جەرگىلىكتى حالىقتى ايتپاعاندا بەكتاۋ اتاعا ارىسى مالايزييا، گەرمانييا، قىتاي مەن رەسەي سەكىلدى ەلدەردەن تۋريستەر ارنايى كەلىپ-كەتەدى. وعان سەبەپ تە جوق ەمەس. ەل ىشىندە ايتىلىپ جۇرگەن اڭىز بويىنشا: «كونە زامانداردا بۇل جەردە بەكتاۋ اتا جانە بەعازى دەگەن ەكى اۋليە ومىر سۇرگەن. ولار قاندى-قىرعىن كۇندەرى دۇشپاندارىنان قاشقان بويدا تاۋ باۋرايىنداعى ۇڭگىر ىشىنە كىرىپ كەتىپ، ونشاقتى كۇن شىقپاي قويادى. سوندا دۇشپاندارى ولاردى ولدىگە ساناپ كەتىپ قالعان ەكەن».

02

وسى اۋىلدا تۋىپ-وسكەن، بۇگىندە زەينەت جاسىنا كەلگەن كۇمىس اپانى جەرگىلىكتى حالىق «بەكتاۋ اتا شىراقشىسى» اتاپ كەتكەن. سەبەبى كۇمىس اپا بەكتاۋ اتاعا قاتىستى كەز كەلگەن ماسەلەگە قانىق. «بەكتاۋ اتانىڭ ەرەكشەلىگى سول – ونىڭ اسەم تابيعاتىنان بولەك اينالاسى تىلسىم قۇبىلىستارعا، استى قازبا بايلىققا تولى»، – دەيدى كۇمىس اپا. – بىلۋىمشە بۇل جەرگە ىشىمدىك ىشىپ كەلگەندەر، تازالىق ساقتاماعان، بولماسا التىن-كۇمىستىڭ بارىن بىلىپ، تاۋدى قوپارۋعا كەلگەندەر مىندەتتى تۇردە قايعىلى وقيعاعا دۋشار بولادى. ونداي وقيعالاردى تىزبەكتەي بەرسەم تاڭدى-تاڭعى ۇرامىز».

03

04

جازىق دالادا جەر استىنان سۇستيىپ شىعا كەلگەندەي كورىنەتىن بۇل تاۋ سىلەمدەرى بىر قاراعاندا ادام قولىمەن ورناتا سالعانداي. ول تاۋ بالقاش قالاسىنان سولتۇستىككە قاراي 60 شاقىرىم قاشىقتىقتا بىرنەشە شوقىدان قۇرالعان. سولتۇستىك-شىعىستان وڭتۇستىك-باتىسقا قاراي 7 شاقىرىمعا سوزىلىپ جاتسا، ەنى 3 شاقىرىم، ەڭ بيىك نۇكتەسى 1213 مەتردەن اسادى.

05

06

07

قۇبىلتايوزەك اڭعارى ونى باتىسىنداعى سارىقۇلجا (1082 م) تاۋىنان بولىپ تۇرادى. بەكتاۋ اتانىڭ بەتكەيلەرى تىك، جىلتىر تاستى، توبەسى ۇشكىر بولىپ كەلەدى. تاۋ بوكتەرى تاۋلى-جارتاستى، وي-شۇڭقىرلار مەن تابيعي ۇڭگىرلەردەن تۇرادى. ەل ىشىندە «اۋليە» اتالىپ كەتكەن ۇڭگىر ىشىندە بىرنەشە ارنادان بىرىككەن تۇششى سۋ كوزى بار. بىلەتىندەر بۇل تاۋ جانارتاۋ لاۆالارىنان تۇزەلگەنىن.

08

09

10

11

12

13

14

15

فوتو: ەربولات شادراحوۆ

       

پىكىر جازۋ