.

زەرتتەۋگە لايىق زەبرا-بالىق

پاتريسيا ەدموندس

بيومەديتسينالىق زەرتتەۋدە ۇزىندىعى شامامەن 3،5 سم بولاتىن زەبرا-بالىقتىڭ (Danio rerio) رولى وتە ۇلكەن.

زەبرا-بالىق وزىنىڭ ومىرتقالى ارىپتەسى – ادام ۇشىن كەرەمەت زەرتتەۋ نىسانى، سەبەبى ەكەۋىندە ورتاق نارسە وتە كوپ: مي، جۇرەك، باۋىر جانە بۇيرەك. گەنومدىق بىرىزدىلىكتى انىقتاۋ زەرتتەۋلەرى كورسەتكەندەي، ادام اۋرۋىنا سەبەپ بولاتىن گەندەردىڭ 84 پايىزى زەبرا-بالىقتان دا تابىلعان.

كۆينسلەند ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جاسۋشا بيولوگى دەن حوگان زەبرا-بالىقتى 2001 جىلدان باستاپ زەرتتەپ كەلە جاتىر. بالىقتىڭ بىر ارتىقشىلىعى – ولاردىڭ ەمبريونى مولدىر جانە اناسىنىڭ دەنەسىنەن تىس جاعدايدا جەتىلەدى. ادام سىرقاتىن مودەلدەۋ ۇشىن عالىمدار گەندەرمەن مانيپۋلياتسييا جاساي وتىرىپ، اۋرۋدىڭ وزگەرۋىن تىكەلەي باقىلاي الادى. ال مۇنى كادۋىلگى زەرتحانا جاندىگى سانالاتىن تىشقاندارعا قولدانۋ مۇمكىن ەمەس.

جەتىلگەن زەبرا-بالىقتار دەنەسىندە جولاقتار پايدا بولادى. الايدا كىشىلەرى ايتارلىقتاي مولدىر، سوندىقتان عالىمدار ولاردىڭ قان تامىرلارى مەن باسقا دا مۇشەلەرىنە فلۋورەستسەنزييا (وڭ جاقتا) قولدانا وتىرىپ زەرتتەيدى. حوگان ولاردىڭ ميىنان قوقىستاردى شىعارىپ وتىراتىن «تازالاۋشى» جاسۋشالاردىڭ بارىن انىقتاعان. ونىڭ ايتۋىنشا، ەگەر مۇنداي جاسۋشالار ادامداردا دا بولىپ جانە باسقارىلاتىن بولسا، ولار دەمەنتيا جانە تالماعا قارسى پايدالى بولماق.

جابايى تابيعاتتا بالىقتاردىڭ كۇ­يەككە تۇسۋىنە كۇن ساۋلەسى سەبەپ بولسا، ال حوگاننىڭ زەرتحاناسىندا كادىمگى جارىق پايدالانىلادى. اتالىقتىڭ كۇيەك بيىنە ەلىتكەن انالىق 300-دەن اسا جۇمىرتقا شاشادى. سول كەزدە ەركەك بالىق ولاردى ىلە-شالا ۇرىقتاندىرادى.

زەبرا-بالىق زەرتتەۋى ارقىلى قاتەرلى ىسىك، ديابەت، بۇلشىق ەت اۋرۋلارى سيياقتى باسقا دا دەرتتەرگە داۋا تابىلا باستادى. ۇلتتىق دەنساۋلىق ينستيتۋتىنىڭ زەرتتەۋشىسى ەليزابەت بەرك بۇل بالىقتىڭ مەديتسيناعا قوسار ۇلەسى زور دەپ سەنەدى.


زەبرا-بالىق

مەكەنى/تارالۋى: وڭتۇستىك ازيياداعى تازا وزەندەر مەن اعىستار

جويىلۋى: قاۋىپ از

باسقا دەرەكتەر

زەبرا-بالىق ەمبريوندارى سۋداعى دارىلەردى سورىپ الادى. بۇل سىناقتىڭ ساتتى بولعانى سونشالىق، قاتەرلى ىسىككە قارسى دارىلەر بۇگىندە كلينيكالىق ەمدەۋ قاتارىنا ەنگەن.

فوتو: ۇلكەيتىلگەن ميكروسكوپ سۋرەتى، نەيل بوۋەر، مولەكۋلالىق بيوعىلىم ينستيتۋتى، كۆينسلەند ۋنيۆەرسيتەتى، اۋسترالييا

       

پىكىر جازۋ