.

مىڭ دا بىر دەرتكە ەم – قالاقاي

قالاقاي

قالاقاي – تورتقىرلى تىك ساباقتى، جاپىراقتى وسىمدىك. ونىڭ بەزدى تۇكتەرى دەنەگە تيسە تۇكتىڭ ۇشى مورت سىنىپ، ىشىندەگى سۇيىقتىق دەنەگە جايىلىپ كۇيدىرەدى. قالاقايدىڭ بارلىق تۇرىنىڭ قۇرامىندا اقۋىز، ۆيتاميندەر مەن مينەرالدى تۇزدار، ارتۇرلى ورگانيكالىق قىشقىلدار بار. ول تاعام رەتىندە دە، مەديتسينا دا پايدالانىلادى.

كوكتەمدە قالاقاي جاڭا كوكتەپ بوي الا باستاعان مەزگىلدە ۇساقتاپ تۋراپ بەتى جابۋلى ەمالدى ىدىستا جارتى ساعاتتاي قايناتىپ الىپ، جاس ەتتىڭ سورپاسىنا ارالاستىرىپ ىشسە مىڭ دا بىر دەرتكە ەم بولاتىنى دالەلدەنگەن. حالىق ەمشىلەرىنىڭ ايتۋىنشا، قالاقاي قاندى تازارتىپ، جۇرەك دەمىكپەسىن باسۋعا، تەرى اۋرۋلارىن قايتارۋعا، جۇيكە جۇيەسىن تىنىشتاندىرۋعا جانە ەستە ساقتاۋ قابىلەتىڭىزدى نىعايتۋعا اسەرى مول.

قالاقايدىڭ ۋىندا ادام دەنساۋلىعىنا اسا قاجەتتى قىرىقتان اسا مينەرال تۇرىنىڭ بار ەكەنى دالەلدەنىپ وتىر. ونىڭ قۇرامىندا كاليي، كالتسيي، تەمىر، مىس، قورعاسىن، فوسفور، حلور، يود، وتتەگى، ازوت، مارگانەتس پەن ماگنيي سەكىلدى اسا پايدالى زات بار.

قالاقايدان سونداي-اق جىپ تە جاسالىپ، ەڭ مىقتى جەلكەن دە تىگىلەدى، جاپونييادا قالاقاي جگۋتى جىبەكپەن بىرگە سامۋراي اتجاراقتارىن الۋ ۇشىن قولدانىلسا، ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس كەزىندە نەمىس اسكەرلەرىنىڭ كيىمى دە قالاقايدان جاسالعان ماتادان تىگىلگەن ەكەن.

قالاقاي – قوس جارناقتى وسىمدىكتەر تۇقىمداسىنا كىرەدى. جەر شارىنىڭ بارلىق جەرىنەن كەزدەستىرۋگە بولادى. كولەڭكەلى، ىلعالدى جەرلەردە، ورماندا، باقتا، جول بويىن­دا وسەدى. اسىرەسە، تروپيكتىك، سۋبتروپيكتىك ايماقتاردا وسەتىن 60 تۋىسى 700-دەي تۇرى كەڭ تارالعان. ال بىزدىڭ ەلىمىزدە ونىڭ 2 تۋىسىنا جاتاتىن 7 تۇرى وسەدى. شوپتىڭ بۇل تۇرىن ىلە الاتاۋى بوكتەرىنەن، بالقاش-الاكول ويىستارى، توبىل، ەسىل مەن ەرتىس وزەندەرى الابىنان كەزدەستىرۋگە بولادى.


ماقالانىڭ تولىق نۇسقاسى مەن الەمدىك زەرتتەۋلەردىڭ قاينار كوزىنە قول جەتكىزگىڭىز كەلسە، shopnationalgeographic.kz ارقىلى ونلاين جازىلىڭىز.

       

پىكىر جازۋ