.

قازاق ەلىنىڭ تاڭداۋلى جەرلەرى

«اتاپ ايتقاندا، بۇگىندە الەمدەگى اربىر ونىنشى جۇمىس ورنىن اشىپ وتىرعان سىرتتان كەلۋشىلەر تۋريزمى مەن ىشكى تۋريزم كەز كەلگەن وڭىر ۇشىن پەرسپەكتيۆالىق تابىس كوزدەرىنىڭ بىرى بولىپ سانالادى. سوندىقتان بىز قاجەتتى ينۆەستيتسييالاردى تاۋىپ سالىپ، ەلىمىزدەگى بارلىق تۋريستىك ورىندا قولايلى جاعدايلار جاساۋىمىز كەرەك».

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.ا.نازارباەۆ، 2018 جىل.


بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدە سىرتتان كەلۋشىلەر جانە ىشكى تۋريزمدى دامىتۋدىڭ 2019-2025 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسى ازىرلەنۋدە. وعان سايكەس، تۋريزمدى دامىتۋدىڭ باسىم باعىتتارى رەتىندە رەسپۋبليكالىق تۋريستيفيكاتسييا كارتاسىنا ەنگەن نىسانداردى ايتۋعا بولادى. ول كارتاعا رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار 10 جانە وڭىرلىك ماڭىزعا يە 50 نىسان ەنىپ وتىر.

استانا قالاسى

استانا – الەمدەگى ەڭ جاس استانا بولىپ ەسەپتەلەدى. 1997 جىلى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەل استاناسىن الماتىدان اقمولاعا كوشىرۋدى ۇسىندى. 1998 جىلى مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن اقمولا اتاۋى استانا بولىپ وزگەرتىلدى.

وسى كەزەڭنەن باستاپ اسا اۋقىمدى قالا قۇرىلىسى قولعا الىنىپ، شاھاردىڭ قارقىندى دامۋى كۇنى بۇگىنگە دەيىن ۇزدىكسىز جالعاسىپ كەلەدى. بيىل – استاناعا 20 جىل، ۋاقىت تۇرعىسىنان قاراعاندا ول دۇنيەجۇزىنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن ميلليونداعان ادامدى وزىنە عاشىق ەتە الدى. مۇنداي تانىمالدىقتىڭ ەڭ باستى سەبەبى – قالانىڭ قايتالانباس ساۋلەتى: زاماناۋي وزىق تەحنولوگييالار مەن ديزاين نۇسقالارىن قولدانۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلعان ايرىقشا جوبالار، تاماشا قوناقۇيلەر، بيزنەس-ورتالىقتار، كوپقاباتتى جاڭا ۇيلەر.

«حانشاتىر» ساۋدا، ويىن-ساۋىق كەشەنى 2010 جىلى 5 شىلدەدە اشىلدى. قۇرىلىس-ساۋلەت تالابىنا ساي بۇل عيمارات ەجەلگى سارىارقانىڭ قاتاڭ كليماتتىق جاعدايىمەن «كۇرەسۋدى» كوزدەيدى. «Forbes Style» جۋرنالىنىڭ نۇسقاسى بويىنشا «حانشاتىر» دۇنيەجۇزىندەگى ەكولوگييالىق تازا عيماراتتىڭ ۇزدىك وندىعىنا كىرەدى.

«بايتەرەك» استانانىڭ دال ورتالىعىندا ورنالاسقان. ونىڭ قۇرىلىسى 1996 جىلى باستالىپ، 2002 جىلى اياقتالدى. بيىكتىگى – 97 مەتر. قازاق حالقىنىڭ ۇعىمىندا «بايتەرەك» جاڭا، جاس، بەرىك ومىردىڭ باستاۋى ىسپەتتى. ەلدىك تۇرعىسىنان «بايتەرەك» تاريحي تامىرىن ساقتاعان، اياعىنا نىق تۇرعان جانە كەلەشەگىنە سەنىممەن قاراعان مەملەكەتتى سيپاتتايدى.

«استانا وپەرا» تەاترى ەلوردانىڭ ساۋلەت ونەرىندەگى ەڭ سوڭعى شەدەۆرلەردىڭ بىرى – رەتىندە «استانا وپەرا» تەاترىن ايتۋعا بولادى. وزىنىڭ ساۋلەتتىك اسەمدىگى تۇرعىسىنان ول عيمارات الەمدەگى ەڭ ايگىلى وپەرا تەاترلارىن ەش كەم تۇسپەيدى. «استانا وپەرا» تەاترىنا مانەريزم مەن باروككو اعىمدارى قولدانىلعان.

«نۇر الەم» سفەراسى ەكسپو نىساندارىنىڭ ىشىندەگى قۇرىلىسى جاعىنان ەڭ ەرەكشەسى ەكەندىگى داۋسىز. سفەرا تۇرىندەگى ديامەترى 80 مەتر بولاتىن عيماراتتىڭ جوعارى جاعىندا ەكى دىبىسسىز جۇمىس ىستەيتىن جەل گەنەراتورى ورناتىلعان. 8 قاباتتان تۇراتىن «نۇر الەم» – رەسپۋبليكاداعى بولاشاقتىڭ ەنەرگيياسىن سيپاتتايتىن بىرىنشى تەحنولوگييالىق مۋزەيى.

«ازىرەت سۇلتان» – قاراعاندا كوز توياتىنداي كورىكتى عيماراتتارىنىڭ بىرى – ازىرەت سۇلتان كوپسالالى مەشىتى. مەشىت عيماراتى كلاسسيكالىق شىعىس ۇلگىسىندە سالىنسا، ال ىشكى بەدەرىندە ۇلتتىق ناقىشتىق بەلگىلەرى دە بار.

«قازاقستان» ورتالىق كونتسەرت زالى – وكز يتاليان ساۋلەتشىسى مانفرەدييا نيكولەتتيدىڭ يدەياسى نەگىزىندە بوي كوتەرگەن. ول – دۇنيەجۇزىندەگى الدىڭعى قاتارلى جوبالاۋشىلاردىڭ بىرى عانا ەمەس، سونىمەن قاتار قۇرىلىستا تابيعي قاعيدالارعا قاتاڭ سۇيەنەتىندىگىمەن داڭقى شىققان، ايرىقشا سۇرانىسقا يە ساۋلەتشى.

استانالىق تسيرك عيماراتى – «ۇشاتىن تارەلكە» ۇقساتىپ سالىنعان بۇل عيمارات قايتالانباس ۇلگىسىمەن ەرەكشەلەنەدى. وندا ساۋلەتتىك جوعارى تەحنولوگييالى ەرگونوميكالىق ۇيلەسىمدىلىك پەن كەڭەيتىلگەن ينفراقۇرىلىم ۇشتاسقان.

الجير – ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارى مەن توتاليتاريزمگە ارنالعان الجير مۋزەي-مەموريالدى كەشەنى 2007 جىلى 31 مامىردا اقمولا وبلىسى تسەلينوگراد اۋدانىنىڭ اقمول اۋىلىندا اشىلدى. ار جىلدارى 18 مىڭنان اسا ايەل ازاپتالعان، وتانىن ساتقانداردىڭ ايەلدەرىنە ارنالعان اقمولا لاگەرى – الجير، مىنە، تاپ وسى جەردە ورنالاسقان بولاتىن. بۇل – ايەلدەرگە تاعىلعان ايىپ، بار بولعانى ولاردىڭ «حالىق جاۋلارى» رەتىندە تۇتقىندالىپ، اتىلعان ارىستاردىڭ جارلارى ەكەندىگى عانا ەدى. تەرەزەسىز سالىنعان مۋزەي ىشىنە جارىق تەك جوعارىدان تۇسەدى.


الماتى قالاسى

«مەدەۋ» مۇزايدىنى – الماتىنىڭ باستى كورىكتى ورىندارىنىڭ بىرى سانالادى. ول تەڭىز دەڭگەيىنەن 1691،2 مەتر بيىكتىكتە ورنالاسقان. ايدىنداعى مۇزدىڭ اۋماعى 10،5 مىڭ شارشى مەتردى قۇرايدى. مۇزايدىنى دەمالۋشىلارعا قىسقى سپورت تۇرلەرىمەن شۇعىلدانۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن دۇنيەجۇزىندەگى جاساندى مۇزى بار ەڭ ۇلكەن سپورت كەشەنى بولىپ تابىلادى. كەشەننىڭ بيىكتە ورنالاسۋى مەن مۇز قۇيۋعا قاجەتتى مولدىر، تازا تاۋ سۋىنىڭ بولۋى كونكي سپورتىنداعى جوعارى ناتيجەلەرگە جەتۋگە مۇمكىندىك بەرىپ وتىر. كەشەن تاريحىندا ەرلەر مەن ايەلدەر اراسىندا 200-دەن اسا الەمدىك رەكورد ورناتىلعان.

«شىمبۇلاق» تاۋ-شاڭعى كۋرورتى

«مەدەۋ» مۇزايدىنىنان جوعارىراق، تەڭىز دەڭگەيىنەن 2260 مەتر بيىكتە ىلە الاتاۋىنىڭ باۋرايىندا ايگىلى «شىمبۇلاق» كۋرورتى ورىن تەپكەن. بىرنەشە مارتە اۋقىمدى جوندەۋدەن وتكەن كۋرورت بۇگىندە تۋريستەرگە زاماناۋي قىزمەت تۇرلەرىن كورسەتەدى. «شىمبۇلاقتىڭ» وزىنە عانا تان ايشىقتارى: بۇل باعىتتاردىڭ ار الۋاندىعى، جايپاق، جۇمساق تراسسالاردىڭ بولۋى، جىلدامدىقپەن قۇلديلاۋعا ارنالعان فيس-تراسسالار بار. «شىمبۇلاقتاعى» جىلدامدىقپەن قۇلديلاۋعا جانە سلالوم-گيگانتقا ارنالعان تراسسالار دۇنيەجۇزىندەگى ەڭ كۇردەلى، قيىن تراسسانىڭ وندىعىنا كىرەدى.

ا.قاستەەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك ونەر مۋزەيى

ول ەلىمىزدىڭ اسا ىرى كوركەمسۋرەت مۋزەيى جانە بەينەلەۋ سالاسىنداعى جەتەكشى عىلىمي-زەرتتەۋ جانە مادەني-اعارتۋ ورتالىعى بولىپ تابىلادى. ونداعى سان الۋان، باعا جەتپەس كولەكتسييا قازاقستاننىڭ، ەۋروپا مەن ازييا ەلدەرىنىڭ سۋرەت مادەنيەتى جانە وسى زامانعى قىلقالام شەبەرلەرىنىڭ تۋىندىلارى تۋرالى مول ماعلۇمات بەرەدى. مۋزەيدىڭ نەگىزگى قورىنداعى ەكسپوناتتار سانى 23 000 دانادان اسىپ جىعىلادى.

«كوكتوبە» پاركى

پارك الاتاۋ بوكتەرىندە، تەڭىز دەڭگەيىنەن 1100 مەتر بيىكتىكتە ورنالاسقان. تاۋدىڭ ەتەگىندە 350 مەترلىك تەلەمۇنارا بوي كوتەرگەن. ول تەڭىز دەڭگەيىنەن ەسەپتەيتىن بولساق، بۇل الەمدەگى ەڭ بيىك تەلەمۇنارا بولىپ تابىلادى. پارك اۋماعىندا دۇنيەجۇزىندەگى ەڭ بيىك شولۋ دوڭگەلەگى (اتتراكتسيون)، تمد ەلدەرى اراسىنان بىرىنشى بولىپ «The Beatles» توبىنا قولادان قۇيىلعان ەسكەرتكىش پەن ەڭ بيىك امەريكالىق «Fast Coaster» اتتراكتسيونى بار.

ۇلكەن الماتى كولى – الماتى قالاسىنان وڭتۇستىككە قاراي 28،54 شاقىرىم جەردە، ۇلكەن الماتى وزەنىنىڭ اڭعارىندا، تەڭىز دەڭگەيىنەن 2511 مەتر بيىكتىكتە جاتقان تاۋ كولى. كول جەر سىلكىنىسى كەزىندە پايدا بولعان. ونىڭ ۇزىندىعى – 1600، ەنى – 1000 مەتر. كولدى بارلىق جاعىنان تاۋ قورشاپ جاتىر، ولاردىڭ ىشىنەن سوۆەت شىڭى مەن وزەرنىي شىڭىن اتاپ وتۋگە بولادى. جىل ماۋسىمىنا بايلانىستى كول سۋى جازدا سارعىش-جاسىل تۇستەن – كۇزدە كوگىلدىر-اقىق تۇسكە دەيىن قۇبىلىپ وتىرادى.


اقمولا وبلىسى

«شۋچە-بۋراباي» كۋرورتتىق ايماعى – «بۋراباي»، «كوكشەتاۋ» جانە «بۇيراتاۋ» مەملەكەتتىك ۇلتتىق پاركتەرى مەن قورعالجىن تابيعي قورىعىنان قۇرالعان. پاركتەردىڭ اۋماعىندا كوپتەگەن تۇششى جانە اششى كول، ەجەلگى تاريحي-مادەني ەسكەرتكىشتەر، سونىڭ ىشىندە الەمگە ايگىلى، يۋنەسكو-نىڭ تىزىمىنە ەنگەن نەوليت داۋىرىنە جاتاتىن «بوتاي» قونىسى ورنالاسقان، سونداي-اق فلورا مەن فاۋنانىڭ سيرەك كەزدەسەتىن تۇرلەرى دە بار.

بۋراباي تەڭىز دەڭگەيىنەن 321 مەتر جوعارىدا جاتىر. بۇل اعىنسىز كول اقمولا وبلىسىنىڭ بۋراباي اۋدانىندا ورنالاسقان. اۋماعى – 10،5 شاقىرىم، ۇزىندىعى – 4،5 شاقىرىم، ەنى 3،9 شاقىرىمدى قۇراسا، ورتاشا تەرەڭدىگى – 4،5 مەتر، ەڭ تەرەڭ جەرى – 7 مەتر. بۋراباي كولى كۋرورتىق ايماقتاعى ەڭ كورىكتى جەرى ارى ماقتانىشى سانالادى. ول جەردە ارقار، قوقيقاز، بۇيراباس بىرقازان جانە ت.ب. جان-جانۋارلار مەن قۇستاردىڭ سيرەك كەزدەسەتىن تۇرلەرى مەكەندەيدى.

«ۇلكەنتۇكتى» سارقىراماسى مەن زەرەندى كولى – «ۇلكەنتۇكتى» سارقىراماسى زەرەندى جانە ساندىقتاۋ اۋداندارىنىڭ ارالىعىنداعى يساكوۆكا ەلدى مەكەنىنىڭ ماڭايىندا ورنالاسقان. قازاقستاندا شوق توعايدىڭ وزىن ورمان سانايتىندىعىن ەسكەرسەك، بۇل جەردەگى الاسا تاۋ بوكتەرىن تەگىس جاپقان قاراعاي ورمانىنىڭ وزىن تابيعاتتىڭ تاماشا بىر بولىگى دەپ دەربەس قاراستىرۋعا بولادى.

كوكشەتاۋ قالاسىنان 50 شاقىرىم جەردە ايماقتاعى ادەمى كولدەردىڭ بىرى – زەرەندى ورنالاسقان. كول تەڭىز دەڭگەيىنەن 370 مەتر جوعارى، جاعالاۋىندا قاراعاي سيرەك وسكەن، تاماشا جاعاجايلارىمەن تانىمال.


اقتوبە وبلىسى

«كەرۋەنساراي» ويىل اۋدانىندا ورنالاسقان. عيمارات XIX عاسىردىڭ ەكىنشى جارتىسىندا كوكجار جارمەڭكەسى كەزىندە تۇرعىزىلعان. جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ ايتۋىنشا، قۇرىلىستى اعىلشىندار جۇرگىزگەن.

عالىمداردىڭ سوزىنە سۇيەنسەك، جارمەڭكەگە جەرگىلىكتى حالىقتان بولەك، قاراقالپاقتار، باشقۇرتتار، ورتالىق ازييا، ۇندىستان، يران جانە ەۋروپا ەلدەرىنەن دە ساۋداگەرلەر كەلىپ تۇرعان.

«قارعالى» سۋ قويماسى، «قاسقىر» سارقىراماسى. قوس تاۋدىڭ قۋىسىندا ورنالاسقان «قارعالى» سۋ قويماسىنىڭ ادەمى جاعالاۋ ايماعى وزىنىڭ قايتالانباس اسەمدىگىمەن، ۇيلەسىمدىلىگمەن ادام جانىن وزىنە باۋراپ الادى. بۇل جاساندى سۋ قويماسىنىڭ تاماشا جاعالاۋى جىل سايىن تىنىعۋشىلاردى كوپتەپ تارتىپ، تۇمسا تابيعاتپەن ەتەنە جاقىن بولۋىنا جاعداي جاساۋدا. «قارعالى» سۋ قويماسى – اقتوبەدەن 60 شاقىرىم جەردە قارعالى وزەنىنىڭ بويىندا ورنالاسقان.

«اششىلىساي» سارقىراماسى – اقتوبەدەن 120 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان تابيعاتى اسەم جەرلەردىڭ بىرى. سارقىراما ەبيتا وزەنىنىڭ اڭعارىندا ۇلكەن اششىلىساي تەڭىزىن بۇرۋ ارقىلى ادام قولىمەن جاسالعان. ەگەر سىز مۇندا مامىر-ماۋسىم ارالىعىندا تاپ بولساڭىز، قايتالانباس سۇلۋلىقتى كورەسىز.


الماتى وبلىسى

«التىن ەمەل» ۇلتتىق پاركى – ازييانىڭ ناق جۇرەگىندە، ىلە وزەنىنىڭ الابىندا ورنالاسقان. پاركتىڭ اۋماعىنداعى «ايعايقۇم» دەپ اتالاتىن قۇمدى توبە – تۋريستەر ۇشىن اسا تارتىمدى جەر بولىپ تابىلادى. قۇمدى توبەنىڭ ۇزىندىعى – 2-3، ال بيىكتىگى 12 مەتردەن اسادى. اۋا رايىنىڭ قۇرعاق كەزەڭدەرىندە ول قۇمنان اۋەزدى اۋەن ەستىلىپ تۇراتىندىقتان، ەل ىشىندە ونى «ايعايقۇم» اتاپ كەتكەن.

«التىن ەمەلدىڭ» ەڭ ايرىقشا ەسكەرتكىشتەرىنىڭ بىرى – «بەسشاتىر» دەپ اتالاتىن بەس ۇلكەن قورعان-وبالار. وبالاردىڭ بيىكتىگى 20 مەتردەن اسىپ جىعىلادى. عالىمداردىڭ پىكىرىنشە جۇگىنسەك، مۇندا بىزدىڭ داۋىرىمىزگە دەيىن شامامەن VII-III عاسىرلاردا ومىر سۇرگەن كونە ساق كوسەمدەرى جەرلەنگەن. تۋريستەر اراسىندا ونى انگليياداعى ايگىلى ستوۋنحەندجگە ۇقساتاتىندارى دا كەزدەسەدى.

شارىن شاتقالى – وسىدان 12 ميلليون جىل بۇرىن توپىراق شوگىندىلەرىنەن تۇزىلگەن تابيعاتتىڭ ايرىقشا ەسكەرتكىشى. شاتقالدىڭ سوڭعى جىلدارى ادام كوپ باراتىن ەڭ تانىمال بولىگى «قورعاندار القابى» دەپ اتالادى. شارىن شاتقالى اقش-تاعى ۇلكەن كولورادو شاتقالىنىڭ كىشى كوشىرمەسى ىسپەتتەس.

شونجىنىڭ ىستىق سۋ كوزدەرى الماتى وبلىسى ۇيعىر اۋدانىنىڭ ورتالىعى بولىپ تابىلاتىن شونجى اۋىلى الماتىدان شامامەن 250 شاقىرىم قاشىقتىقتا، «شونجى – قالجات» تراسساسى بويىندا ورنالاسقان. ىستىق سۋ كوزدەرىندەگى سۋ – مينەرالدى، ەمدىك قاسيەتكە يە. شونجى ىستىق سۋ كوزدەرى حيمييالىق قۇرامى جاعىنان تمد كەڭىستىگىندەگى ايگىلى مينەرالدىق بۇلاقتاردان ەش كەم تۇسپەيدى، تىپتى كەي جاعدايدا اسىپ تۇسەدى دەسەك تە بولادى.

قورعاس شىحو (شەكارالىق ىنتىماقتاستىق حالىقارالىق ورتالىعى). «قورعاس» شىحو ەكى بولىكتەن تۇرادى: الماتى وبلىسى پانفيلوۆ اۋدانى اۋماعىندا ورنالاسقان قازاقستاندىق جانە شىڭجاڭ-ۇيعىر اۆتونومدىق اۋدانىنىڭ ىلە-قازاق اۆتونومدىق وكرۋگىندە ورنالاسقان.
«قورعاس» شىحو جالپى اۋماعى – 560 گا، سونىڭ ىشىندە 217 گا – قازاقستاندىق بولىك، 343 گا – قىتايلىق بولىك. ورتالىق بولىكتەرىنىڭ اراسىنداعى قاتىناس ارنايى جاياۋ جۇرگىنشى-كولىك وتكەلى ارقىلى جۇرگىزىلەدى.

قايىڭدى كولى – كۇنگەي الاتاۋى اڭعارلارىنىڭ بىرىندەگى تۋريستەرگە كەڭىنەن تانىمال ورىنداردىڭ بىرى سانالادى. سۋىنىڭ سالقىندىعىنا قاراماستان، قايىڭدى دايۆينگپەن شۇعىلداناتىن جاندار ۇشىن اسا قولايلى كول بولىپ تابىلادى. كولدىڭ ەڭ باستى ەرەكشەلىگى – سۋدان ىشىنەن تۇپ-تۇزۋ بولىپ وسىپ تۇرعان شىرشالار.

تاڭبالى تاس الماتىدان 160 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان تاڭبالى پەتروگليفتەرى قازاقستان اۋماعىنداعى ەڭ ەجەلگى جانە ەڭ ماڭىزدى ەسكەرتكىشتەردىڭ قاتارىنا جاتادى. ونىڭ يۋنەسكو-نىڭ دۇنيەجۇزىلىك قۇندىلىقتار تىزىمىنە ەنۋى تەگىن ەمەس. تاڭبالى اڭعارىنىڭ اكۋستيكاسى كەرەمەت، ول جەردە داۋىسىڭدى قاتتى شىعارماي، 100-150 مەتر قاشىقتىقتا بىر-بىرىڭدى ەستي الاسىڭ.

ىلە-الاتاۋى مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركى. پارك اۋماعىنداعى اسسى ۇستىرتى مەن تۇرگەن شاتقالىندا ەرتە تەمىر داۋىرىندەگى قورعاندار جانە ەسىك وزەنىنىڭ جاعالاۋلارىندا ساق قورعاندارى ساقتالعان.

تۇرگەن وزەنىنىڭ وڭ جاعالاۋىندا وسىدان 10 مىڭ جىلدان اسا ۋاقىت بۇرىن بولعان كۇشتى جەر سىلكىنىسىنىڭ بەلگىلەرىن الى دە كورۋگە بولادى. بۇل ارتۇرلى قالىپتاعى جانە تۇرلى بوياۋداعى جال-جال جارتاستار – ناعىز تابيعاتتىڭ ەسكەرتكىشى ىسپەتتى.

سونداي-اق ونداعى تابيعات ەسكەرتكىشتەر قاتارىنا شىنتۇرگەن شىرشالارىن دا ايتۋعا بولادى، مۇندا مۇكتىڭ استىندا 30-40 سم تەرەڭدىكتە قالىڭدىعى 2-3 مەتر بولاتىن ماڭگىلىك توڭ ارالدارى جاتىر.


اتىراۋ وبلىسى

«سارايشىق» مەموريالدىق كەشەنى. اتىراۋ وڭىرى – تاريحي ورىندار مەن شەجىرەگە تولى، كونە ەسكەرتكىشتەر مۇراجايى دەۋگە بولادى. وبلىستىڭ اربىر اۋدانىندا تۋريزمنىڭ بىرنەشە تۇرىن قاتار دامىتۋعا مۇمكىندىك بار. ونىڭ ىشىندە: سپورتتىق-اۋەسقويلىق اڭ جانە بالىق اۋلاۋ، ەتنوگرافييالىق جانە مادەني-تانىمدىق، ولكە تاريحى، ادەت-عۇرپى جانە سالت-داستۇرىمەن تانىستىرۋدىڭ مۇمكىندىگى مول. سىرتقى جانە ىشكى تۋريزمدى دامىتۋ بويىنشا، ەڭ باستىسى، وبلىستاعى تۋريستىك نىسانداردىڭ جاعدايى تولىقتاي تالداۋ جاساقتالىپ، ونىڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە.

«سارايشىق» مەموريالدى كەشەنى – اتىراۋ قالاسىنان 45 شاقىرىم جەردەگى ەڭ پەرسپەكتيۆالىق تۋريستىك باعىت بولىپ تابىلادى. جىل سايىن «سارايشىق» مەموريالدىق كەشەنىنە كەلۋشىلەردىڭ سانى 12-15 مىڭ ادامدى قۇرايدى. كونە قالاشىقتىڭ تاريحي ماڭىزدىلىعىن ەسكەرە وتىرىپ «ورتاعاسىرلىق سارايشىق» كەشەنىن سالۋ جوباسى ازىرلەنىپ، كونە قالا جوباسىنىڭ عىلىمي نەگىزدەمەسى مەن ماكەتى جاسالدى.


باتىس قازاقستان وبلىسى

«بوكەي ورداسى» تاريحي-مۋزەي كەشەنى. XIX عاسىردا ىرگەتاسى قالانعان، مادەنيەت پەن ونەردىڭ، بىلىم مەن ساۋدانىڭ ورتالىعى بولعان وڭىر – بوكەي ورداسى نەمەسە ىشكى وردا. نەگىزىن بوكەي حان قالاپ، كەيىن ونى جاڭگىر حان رەفورمالاعان وردانىڭ ەكى عاسىرلىق باي جىلناماسى «بوكەي ورداسى» تاريحي-مۋزەي كەشەنى ەكسپوزيتسييالارىندا كەڭىنەن كورىنىس تاپقان.

«بوكەي ورداسى» تاريحي-مۋزەي كەشەنى – بۇل بقو بوكەي ورداسى اۋدانىنىڭ حان ورداسى اۋىلىندا ورنالاسقان بىرەگەي جانە جالعىز مۋزەي كەشەنى بولىپ تابىلادى. تاريحي-مۋزەي كەشەنىنىڭ ەرەكشەلىگى سول – ونىڭ اۋماعىندا كۇنى بۇگىنگە دەيىن ساقتالىپ قالعان مەملەكەتتىڭ قورعاۋىنداعى حىح عاسىردىڭ تاريحي جانە ساۋلەت ەسكەرتكىشتەرى بولىپ سانالاتىن ون ۇش عيمارات ورىن تەپكەن. ونىڭ بەسەۋىندە مۋزەيلەر اشىلعان. 2003 جىلى «بوكەي ورداسى» تاريحي-مۋزەي كەشەنى يكوم مۇشەلىگىنە الىنىپ، پاريجدە ارنايى تىركەۋدەن وتتى.


شىعىس قازاقستان وبلىسى

«قاتون-قاراعاي» مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركى. «قاتون-قاراعاي» ۇلتتىق تابيعي پاركى اۋماعى 643 477 گا قۇرايتىن قازاقستانداعى اسا ىرى ايرىقشا قورعالاتىن تابيعي ايماققا جاتادى. ونىڭ اۋماعىندا تابيعي، تاريحي جانە مادەني ەسكەرتكىشتەر ورنالاسقان، ولاردىڭ توعىزى تابيعي-قورىقتىق قور نىسانىنىڭ تىزىمىنە ەنگىزىلگەن جانە رەسپۋبليكالىق ماڭىزداعى مارتەبەگە يە.

الاكول كولى. بۇل – سۋى اششى، اعىنسىز، قاراتوپىراقتى جاعاجايى بار كول. الاكول سۋىنىڭ ەمدىك قاسيەتى عىلىمي تۇردە دالەلدەنگەن. الاكول سۋىندا ەمدىك رادوننىڭ قاجەتتى مولشەرى بار. سول سەبەپتى عارىشتان قايتقان عارىشكەرلەردىڭ الاكولدە ساۋىقتىرۋدان وتىپ وتىرۋى تەگىن ەمەس. كولدىڭ باعا جەتپەس بايلىقتارىنىڭ بىرى – بۋىن، بەل، تەرى اۋرۋلارىن ەمدەۋدە، جاراقاتتان قالپىنا كەلتىرۋدە پايدالانىلاتىن بالشىق.

«بۇقتىرما» سۋ قويماسى. «بۇقتىرما» سۋ قويماسى دۇنيەجۇزىندەگى ەڭ ىرى جاساندى سۋ قويمالارىنىڭ قاتارىنا جاتادى. ول وزىنىڭ اۋماعى جونىنەن الەمدەگى العاشقى بەستىككە كىرەدى. اۋماعى – 5490 شارشى مەتر، ورتاشا تەرەڭدىگى 9 مەتردەن اسادى، ۇزىندىعى 425 شاقىرىمدى قۇرايدى. ۋاقىت ورنەگىن سالعان جارتاستار، كوركەم تابيعات، قۇمداۋىت قويناۋلار ۇمىتىلماس اسەر سىيلارى انىق.

«التاي الپى» تاۋ-شاڭعى كەشەنى. «التاي الپى» تاۋ-شاڭعى كەشەنى – بۇل شىعىس قازاقستاننىڭ تۋريستىك ىنجۋ-مارجانى جانە قىسقى دەمالىستى جاقسى كورەتىندەر ۇشىن تاپتىرماس ورىن سانالادى. ول جەردە شاڭعى تەۋىپ، سنوۋبوردتپەن سىرعاناۋعا دا بولادى. تاۋ-شاڭعى كەشەنىندە ەكى بۋگەلدى جانە ەكى ورىندىقتى اسپالى جولدار، كۇردەلىلىگى جاعىنان اسا قيىن 10 شاڭعىمەن قۇلديلايتىن الاڭقايى بار.


قاراعاندى وبلىسى

ۇلىتاۋ اۋدانى. اۋدان تاريحي، تاۋ ەتۋ جانە ەكسكۋرسييالىق تۋريزم تۇرلەرىن دامىتۋعا تاپتىرماس وڭىر سانالادى. نەگىزگى رەسۋرستارى – اۋليەتاۋ تاۋلارى، تاريحي-مادەني ەسكەرتكىشتەر. ۇلىتاۋ – قازاق ۇشىن كوشپەلى مادەنيەتتىڭ، دالا وركەنيەتىنىڭ وشاعى، تاريحي ورتالىق بولىپ تابىلادى. مۇندا كەزىندە داڭقتى شىڭعىس حاننىڭ ۇلكەن ۇلى جوشىنىڭ ورداسى بولعان. قاراعاندى وبلىسىنداعى ۇلىتاۋ اۋدانى شىعىس پەن ەۋروپاعا حالىقتاردىڭ قونىس تەبۋ تاريحىنا، مادەنيەتى مەن جاعراپيياسىن تانۋعا ايرىقشا قىزىعاتىن شەتەلدىك تۋريستەر ۇشىن وزىندىك مەككە ىسپەتتەس.

قارقارالى «سارىارقانىڭ ىنجۋ-مارجانى» دەپ تەگىن ايتپايدى. سەبەبى مۇندا تۇرلى تابيعي جانە تاريحي ورىندار، ەسكەرتكىشتەر وتە كوپ. ولاردىڭ ىشىنەن شايتانكول مەن باسسەين كولدەرىن، «جيرەن ساقال» شىڭى مەن ايىرتاۋدى، قارقارالىدان 45 شاقىرىم قاشىقتىقتا جاتقان كەنت تاۋ سىلەمدەرىن ايرىقشا اتاپ وتۋگە بولادى. بۇل تاۋدىڭ اۋماعىندا XVII-XVIII عاسىرلارعا جاتاتىن، قولا جانە ودان كەيىنگى داۋىرلەردەن قالعان كوپتەگەن ارحەولوگييالىق ەسكەرتكىش پەن تابيعي ورىندار بار. سونداي-اق قارقارالى اۋدانى اۋماعىندا جالپى اۋماعى 90 323 گەكتار بولاتىن «قارقارالى» مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركى جۇمىس ىستەيدى.


قوستاناي وبلىسى

«قاراعاي ورمانى» جانە «جايلاۋ» شيپاجايلارى. التىنسارين اۋدانىنىڭ تابيعي الەۋەتى زور. مۇندا جاساندى كولدەردە بىرەگەي مينەرالدىق شيپالى سۋلار مەن تۇرلى اۋرۋلارعا مىڭ دا بىر ەم بالشىق كوپتەپ كەزدەسەدى. ول جەرلەرگە جەرگىلىكتى حالىقتار بولەك  تمد ەلدەرىنەن كەلەتىن تۋريستەردىڭ قاراسى كوپ. شيپاجايلاردا ەمدىك، دياگنوستيكالىق، اۋرۋدىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان قىزمەتتەردىڭ ۇلكەن تىزبەگى كورسەتىلەدى.

«كازينتۋروحوتا» اڭشىلىق شارۋاشىلىعى. «كازينتۋروحوتا» اڭشىلىق شارۋاشىلىعى ارقالىق قالاسىنان 50 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان. مۇندا اڭ مەن بالىق اۋلاۋعا اسا قولايلى جاعداي جاسالعان. اڭشىلىق جىل ماۋسىمىنا قاراي ۇيىمداستىرىلادى: كۇز بەن كوكتەمدە – سۋدا جۇزەتىن قۇستاردى (ۇيرەك، قاز)، قىستا – قابان، قاسقىر، تۇلكى مەن قويان اتۋعا بولادى.

تورعاي گەوگليفتەرى. تورعاي دالاسىنداعى العاشقى گەوگليفتەر 2007 جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا، Google Earth باعدارلاماسىنىڭ كومەگىمەن عارىشتىق تۇسىرىلىمدەردى مۇقييات زەرتتەۋ بارىسىندا انىقتالدى. «ۇشتوعاي تورتتاعانى» مەن «تورعاي تريكۆەترى» تورعايدىڭ ۇشى-قيىرىنا كوز جەتپەيتىن دالاسى ويدا – جوق جەردە جاڭا اشىلۋلارعا باستاما بولعاندىعى اقيقات. عالىمدار بۇل نىسانداردى الەمدىك دەڭگەيدەگى برەندتەر – ەگيپەت پيراميدالارىمەن، وڭتۇستىك جانە ورتالىق امەريكانىڭ كيەلى نىساندارىمەن، انگليياداعى ستوۋنحەندجبەن بايلانىستىرادى. بىر قىزىعى، الەمدە دال مۇنداي نىساندار ازىرگە تابىلا قويعان جوق.


قىزىلوردا وبلىسى

«بايقوڭىر» كەشەنى. «بايقوڭىر» – دۇنيەجۇزىندەگى تۇڭعىش ارى ەڭ ىرى عارىش ايلاعى. قازاقستان اۋماعىندا، قىزىلوردا وبلسىندا، قازالى قالاسى مەن جوسالى اۋىلى ماڭىندا تورەتام قالاسىنا جاقىن ورنالاسقان.

«بايقوڭىر» كەشەنىنىڭ تۋريستىك الەۋەتى كەلەسى كومپونەنتتەردەن قۇرالادى: دۇنيەجۇزىندەگى تۇڭعىش ارى ەڭ ىرى عارىش ايلاعى رەتىندەگى، سونىمەن قاتار جەردىڭ بىرىنشى جاساندى سەرىگىن ۇشىرعان، ادامدى العاش عارىشقا اتتاندىرعان «بايقوڭىر» برەندى. ەرەكشە ىس-شارالارعا قاتىسۋ مۇمكىندىگى: جەتكىزگىش-زىمىراندى شىعارۋ، تۇعىرعا ورناتۋ، ۇشۋىن كوزبەن كورۋ. تاريحي ورىنداردا بولۋ: «گاگاريندىك ستارت»، يۋ.ا.گاگارين جانە س.پ.كورولەۆ تۇرعان ۇيلەر، «بايقوڭىر» عارىش ايلاعىنىڭ مۋزەيى.

قامباش كولى جاعاسى. بۇگىنگى تاڭدا قامباش كولى جاعاسىندا تۋريزمدى دامىتۋعا 105 ملن تەڭگە ينۆەستيتسييا تارتىلىپ، 90-عا جۋىق نىسان سالىنعان. كاسىپكەرلەر بەرىلگەن جەر تەلىمدەرىنە قوسىمشا زاماناۋي سپورت الاڭقايلارىن سالۋدى جوسپارلاۋدا.

وعان قوسا، ىشكى تۋريزمدى دامىتۋ جانە سالاۋاتتى ومىر سالتىن ناسيحاتتاۋ ۇشىن جاز ماۋسىمىندا بالالارعا ارنالعان «قامباش» ساۋىقتىرۋ ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. ول جاعالاۋعا جاقىن ورنالاسقان. ورتالىقتا جاتىن بولمەلەر، ەمدەۋ-پروفيلاكتيكالىق عيماراتى، اسحاناسى جانە ترەناجەر زالى بار. تۋريستەر مۇندا كاتەر، جەلكەندى قايىق، كاتاماران جانە گيدروتسيكلدەرمەن سەرۋەندەي الادى.


جامبىل وبلىسى

«ايشا بيبى» كەسەنەسى – XII عاسىرعا جاتاتىن، قازاقستان مەن ورتالىق ازييانىڭ ساۋلەت-قۇرىلىس سالاسىندا تەڭدەسى جوق بىرەگەي، وتە قىزىقتى ساۋلەت ەسكەرتكىشىنىڭ قاتارىنا جاتادى. يۋنەسكو تىزىمىنە ەنگەن كەسەنەگە 60 تۇرلى ورنەك سالىنعان.  ادەمىلىگى جاعىنان ەش بالاماسى جوق قىش تاقتايشالاردى جاپسىرۋ ارقىلى بەزەندىرىلگەن.

«قاراحان» كەسەنەسى. كەسەنە قاراحانيدتەر اۋلەتىنىڭ وكىلدەرىنىڭ بىرى – شاح ماحمۋد بۋگرا قاراحاننىڭ زيراتىنىڭ ۇستىنە تۇرعىزىلعان.

1982 جىلى «قاراحان» كەسەنەسى قازاق كسر تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرى تىزىمىمەن قاتار يۋنەسكو-نىڭ دا تىزىمىنە ەنگىزىلىپ، رەسپۋبليكالىق ماڭىز بەرىلىپ، مەملەكەت قورعاۋىنا الىنعان.

كەسەنەگە كىرەبەرىستە اراب تىلىندە مىنانداي جازۋ بار: «اللادان باسقا قۇداي جوق، مۇحاممەد – ونىڭ ەلشىسى». كەسەنەنىڭ سىرتى زاماناۋي كىرپىشپەن ورىلگەن بولسا، ىشى مەن مۇناراسى، تىرەۋلەرى مەن تەرەزەسى قاراحاندىق داۋىردەگى كىرپىشتەن قالانعان.

«اقىرتاس» ساراي كەشەنى. بۇل نىسان رەسپۋبليكالىق ماڭىزداعى تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشى بولىپ تابىلادى.

وسىناۋ قۋاڭ دالادا زاۋلىم ساراي سالۋعا دەگەن نيەتتىڭ وزى كەلۋشىلەردى قايران قالدىرادى. ويتكەنى سارايدىڭ ماڭايىنداعى ونداعان شاقىرىم جەردە بىر تامشى سۋ جوق. سوعان قاراماستان كونە داۋىردىڭ عالامات شەبەرلەرى تاۋدان قىش قۇبىر تارتىپ، «اقىرتاسقا» سۋ جەتكىزە بىلگەن. سول سەبەپتى «اقىرتاستى» ەگيپەت پيراميدالارىمەن جيى سالىستىرادى.

جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ سوزىنشە، مۇندا شيپاجاي تۋريزمى جاقسى دامىعان. «اقىرتاس» تاستارىنان ماگنيتتىك قۋات الۋ ۇشىن مۇندا قازاقستاننىڭ بارلىق وڭىرىنەن، رەسەيدەن، كانادا مەن اقش-تان كەلۋشىلەردىڭ قاراسى كوپ.


ماڭعىستاۋ وبلىسى

اقتاۋ قالاسى كۋرورتتىق ايماعى. اقتاۋ قالاسىنىڭ جاعالاۋى 25 شاقىرىمدى قۇراسا، 15  شاقىرىمى جاعاجايلىق دەمالىسقا قولايلى سانالادى. وسى كۇنى مۇندا جالپى سىيىمدىلىعى 4968 ادامعا شاقتالعان 29 دەمالىس بازاسى بار.

تاريحي-مادەني تۋريزم. ەتنيكالىق، مادەني جانە ەكولوگييالىق تۋريزم. بۇل سالادا ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ تۋريستىك الەۋەتى اسا جوعارى. ويتكەنى مۇندا 362 اۋليە جەرلەنگەنىن ايتپاعاندا مەملەكەت قورعاۋىنداعى 13 000 تاريحي ەسكەرتكىش بار. «ماڭعىستاۋ گەوپاركىنە» دال قازىر 20-دان اسا نىسان كىرەدى. ونىڭ ىشىندە: «سۇلتانەپە» جانە «شاقپاق اتا» جەراستى مەشىتتەرى، «شەرقالا»، «ايراقتى»، «قورعاندار الابى»، «كوكالا» شاتقالدارى، «اقمىش» جانە «سامال» وازيستەرى، «قىزىلقالا» قالاشىعى، ۇش مۇراجاي، «وتپانتاۋ» تاريحي-مادەني كەشەنى، تورىش مەكەنى جانە ت.ب. بار.

كەندىرلى كۋرورتىن جۇيەلى دامىتۋ جوسپارىنا ساي، اتالمىش جوبادا جالپى سىيىمدىلىعى 60 مىڭ ورىندىق  (سونىڭ 40 مىڭى – تۋريستەرگە جانە 20 مىڭى – جۇمىسشىلار مەن ولاردىڭ وتباسىلارىنا) 22 قوناقۇي مەن 16 400 رەزيدەنتسييا سالۋ جوسپارلانعان. ودان بولەك كەلۋشىلەرگە تۇرلى قىزمەت كورسەتەتىن ورىنداردى، ماسەلەن، قالالىق بولشەك-ساۋدا ورتالىقتارىن، اشىق جانە جابىق سپورتزالدار، گولف الاڭدارىن، ياحتالارعا ارنالعان ايلاق پەن وزگە دە قوعامدىق عيماراتتاردى سالۋ كوزدەلگەن.

بوزجىرا – ۇستىرتتىڭ ەڭ كورىكتى جەرلەرىنىڭ بىرى سانالادى. شاعىن عانا القاپ ۇش جاعىنان تابيعاتتىڭ تاڭعاجايىپ امفيتەاترىمەن قورشالعان. مۇندا بارلىعى اپپاق: شاتقالدار، شىڭدار، تاۋلى مۇنارالار، تاۋ قورعاندارى دا، كيىز ۇي دە. بوزجىرا ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ ماڭعىشلاق تۇبەگىندەگى ۇستىرتتىڭ باتىس بولىگىندە ورنالاسقان.


سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى

«قازاقستان جۇلدىزى» التارى. سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى تايىنشا اۋدانىنا قاراستى وزەرنوە اۋىلىندا ورنالاسقان «قازاقستان جۇلدىزى» التارى سقو-نىڭ كيەلى ورىندارىنىڭ تىزىمىنە ەنگەن.

اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ايتۋىنشا، 1941 جىلدىڭ جاپپاي اشتىق بەلەڭ العان تۇستا تاڭعاجايىپ وقيعا ورىن الادى. اڭىز بويىنشا وسى جەرگە ايداۋعا جىبەرىلگەن پولياكتاردىڭ قۇدايعا قۇلشىلىعىنان سوڭ بىر تۇندە اۋىل شەتىندە بالىعى تايداي تۋلاعان كول پايدا بولىپ، اشتان ولگەلى جاتقان بالىقتى تالعاجاۋ ەتكەن ادامدار امان قالعان ەكەن. سودان بەرى بۇل جەردى كاتوليكتەر ايرىقشا قۇرمەتتەپ، كيەلى دەپ سانايدى. وزەرنوە اۋىلىندا «قۇداي انا – الەم پاتشايىمى» قۇتحاناسى دا ورنالاسقان.

1997 جىلدىڭ ماۋسىمىندا كولدە قۇداي انانىڭ بالىقتارمەن بىرگە تۇرعان مۇسىنى ورناتىلىپ، ونى پولشاداعى پاپا يوانن پاۆەل II دارىپتەيدى. ال 2012 جىلى ول اڭىز بەنەديكت XVI دا جەتەدى. التاردى پولياك شەبەرى ماريۋش دراپيكوۆسكيي جاساعان. ول 12 التار تسيكلىنىڭ قۇرامىنا كىرەدى. العاشقى التار – يەرۋساليمدەگى كرەست جولىندا، قالعاندارى دۇنيەجۇزىندەگى وزگە دە كاتوليك شىركەۋلەرىندە ورناتىلعان.


تۇركىستان وبلىسى

تۇركىستان – ۇلى «جىبەك جولىنىڭ» ىنجۋ مارجانى تۇركىستان قالاسى – تەك قازاقستاننىڭ عانا ەمەس، سونىمەن قاتار ورتالىق ازييانىڭ كونە قالالارىنىڭ بىرى. ونىڭ ىرگەتاسى 490 جىلى قالانعان. مۇندا كەسەنەلەر، قاسيەتتى ورىندار مەن ساۋلەت ەسكەرتكىشتەرى وتە كوپ. تۇركىستان يسلام الەمىندە دىني ورتالىق رەتىندە تانىمال بولعاندىقتان، مۇندا تۋريستەر، تابىنۋشىلار جيى ات باسىن بۇرادى.

«سايرام-وگەم» مەملەكەتتىك ۇلتتىق پاركىنىڭ اۋماعىندا وگەم، قارجان تاۋلارى، تالاس الاتاۋىنىڭ سىلەمدەرى ورنالاسقان. پارك اۋماعى 7 تابيعي ايماققا بولىنەدى جانە ولار جەرلەردەن وسىمدىكتىڭ 1635 تۇرىن، سۇتقورەكتىلەردىڭ – 59، ال قۇستاردىڭ 300 تۇرىن كەزدەستىرۋگە بولادى.

قاسقاسۋ شاتقالى – وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى ەڭ كورىكتى جەرلەرىنىڭ بىرىنەن سانالادى. تۇركىستان وبلىسىنىڭ تولە بي اۋدانىندا ورنالاسقان ول شاتقال تەڭىز دەڭگەيىنەن 1900 مەتر بيىكتىكتە ورنالاسقان. قاسقاسۋ شاتقالى – تاۋ-شاڭعىسى سپورتىن دامىتۋعا وتە بەيىم. شاتقالدا قار باسقان سەگىز بوكتەر بار. رەسۋرسى جاعىنان قاسقاسۋ بەس شىمبۇلاقتىڭ الەۋەتىنە تەڭ. بۇل جەردە 25 مىڭداي شاڭعىشى بىر مەزگىلدە سىرعاناي الادى.

«سارىاعاش» – كوركەم تابيعات، جەراستى سۋلارى، تاريحي ەسكەرتكىشتەر، بىر سوزبەن ايتقاندا، ساۋىعىپ قايتۋعا ارنالعان قازاقستانداعى ەڭ ايگىلى شيپاجايلاردىڭ بىرى – «سارىاعاش».

«سارىاعاش» بالنەولوگييالىق كۋرورتى زاماناۋي جايلى كوپتەگەن شيپاجايىمەن، مينەرالدى سۋ شىعاراتىن زاۋىتىمەن، ەليتالىق جۇزىم شارابىن وندىرۋىمەن ماقتانا الادى.


پاۆلودار وبلىسى

«باياناۋىل» مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركى. پاۆلودار وبلىسىنىڭ وڭتۇستىگىندە ورنالاسقان ۇلتتىق پارك قازاقستاننىڭ ايرىقشا قورعالاتىن ايماقتارىنىڭ قاتارىنا كىرەدى. ەسكىرگەن ينفراقۇرىلىمىنا، اۋا رايىنىڭ قۇبىلمالىلىعىنا قاراماستان، جاز ماۋسىمىندا پارككە 100-150 مىڭ ادام كەلىپ-كەتەدى.

رەكرەاتسييالىق ايماقتا 40 دەمالىس ۇي بار. ولارداعى جالپى ورىن سانى – 3684. 2017 جىلى 300 ملن تەڭگە دەمەۋشىلەر قارجىسىنا ۇزىندىعى 1050 مەتر بولاتىن، 70 ەكى ورىندى كابينالارى بار جاڭا اسپالى جولدى ورناتۋ قوندىرعىسى ساتىلىپ الىندى.

مارالدى كولى. پاۆلودار وبلىسىندا حالىقارالىق كۋرورتقا اينالۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ايرىقشا اۋماقتار وتە كوپ. بۇگىنگى مارالدى كولىنىڭ بالشىعى مىڭ دا بىر دەرتكە ەم. كول بالشىعىنىڭ قۇرامى مەن قاسيەتتەرى الى تولىق زەرتتەلمەگەن.

«مويىلدى» شيپاجايى. پاۆلودار وبلىسى سۋى اششى كولدەرگە باي. ونىڭ بىرى «مويىلدى» شيپاجايى اۋماعىندا ورنالاسقان.  «مويىلدى» كۋرورتىنىڭ كوپجىلدىق داڭقى تەك قازاقستاندا عانا ەمەس، الىس-جاقىن شەتەلدەرگە دە كەڭىنەن تانىمال.


ماقالانىڭ تولىق نۇسقاسى مەن الەمدىك زەرتتەۋلەردىڭ قاينار كوزىنە قول جەتكىزگىڭىز كەلسە، shopnationalgeographic.kz ارقىلى ونلاين جازىلىڭىز.

0
       

پىكىر جازۋ

كىرۋ
*
*



تىركەلۋ
*
*
*
جاڭا قۇپييا سوز