.

قۇس قاناتىنداعى حات

وسى ايدا 63 جاستاعى دجوففرەي لە بارون وزىنىڭ قۇس ساناۋ ناۋقانىنداعى 30 جىلدىق مەرەيتويىن اتاپ وتپەك. 1900 جىلى باستالعان شاراعا بۇگىندە ون مىڭداعان قۇس باقىلاۋشى قاتىسىپ، جۇمىلا جۇمىس ىستەۋدە.

قۇس ساناۋدى كىم شىعارىپ جۇر؟

1800 جىلدارى «روجدەستۆولىق قىر­عىن» دەپ اتالاتىن ۇعىم بولعان. وندا ادامدار بەلگىلى بىر باعىت بويىنشا اڭ اۋلاۋعا شىعاتىن. اڭ مەن قۇستى كىم كوپ قىرسا، سول جەڭىسكە جەتەتىن. كەيىن ودۋبون قوزعالىسى تۇمسا تابيعاتتى ساقتاۋ ماسەلەسىنە جىتى نازار اۋدارىپ،  ورنيتولوگ فرەنك چاپمەن 1900 جىلى مەرەكەلىك اڭشىلىقتىڭ ورنىنا روجدەستۆودا قۇس ساناۋدى ۇسىندى.

سۇيىكتى قۇسىڭىز قايسى؟

بۇل سۇراق ماعان جيى قويىلادى. مەنىڭ بۇعان جاۋابىم مىناۋ: ادامزات ۇشىن قۇس اتاۋلىنىڭ بارى ماڭىزدى. ونىڭ سيرەك بولۋى شارت ەمەس. بيىل قاتتى كورگىم كەلگەنى شاعالا بولار، بالكىم. ون بەس جىل بۇرىن رود-ايلەندتەگى «نينيگرەت» ۇلتتىق تابيعي قورىعىندا ساناق جۇرگىزدىم. سوندا تاسقا قوناقتاعان كىشكەنە عانا سۇيكىمدى شاعالانى كوردىم. ول تولىسقان كوك شاعالا بولاتىن. سودان بەرى جىل سايىن الگى قۇسقا ىنتىزارمىن. ول دال سول مۇيىستە تىرشىلىك ەتەدى. سوندىقتان مەن ۇشىن بۇل ۇردىس ايماقپەن بايلانىس ورناتىپ، دوستارىممەن قۇس ساناۋ عانا ەمەس، الگى شاعالامەن دوس بولىپ كەتۋىمە اسەرىن تيگىزدى. الدا-جالدا ونى كورمەي قالسام، مەن ۇشىن كوڭىلسىز جىل بولار ەدى.

ساناق بارىسىندا قانداي وزگەرىستەر بايقالادى؟

ادامدار بەلگىلى بىر جانۋار تۇرىنىڭ ساناۋلىسى قالعان كەزدە عانا ونى جو­يىلۋ الدىندا دەپ ەسەپتەيدى، ماسەلەن – كاليفورنييا قۇمايى. بىراق جانۋار سانى كوپ كەزدە ولاردىڭ قانداي پروبلەماسى بارىن انىقتاۋ ەكونوميكالىق تۇرعىدان الدەقايدا تيىمدى. بىزدىڭ باستى جۇمىستاردىڭ بىرى – ساناق دەرەكتەرىنە قاراپ، قاي قۇستىڭ ازايىپ بارا جاتقانىن بىلۋ. 2009 جىلى 300-دەن استام قۇس تۇرىنىڭ قىسقى مەكەندەۋ ايماعىن باقىلاپ، ول جەرلەردىڭ 40 جىل ىشىندە 322 شاقىرىم سولتۇستىككە قاراي جىلجىعانىن انىقتادىق.

فوتو: كلەير روۋزەن


National Geographic 2018 جىلدى «قۇستار جىلى» دەپ جارييالادى. جۋرنالدىڭ ارنايى شىعارىلىمى مەن ونلاين نۇسقاسىن قاراڭىز. سۇحبات ىقشامدالىپ الىندى.


ماقالانىڭ تولىق نۇسقاسى مەن الەمدىك زەرتتەۋلەردىڭ قاينار كوزىنە قول جەتكىزگىڭىز كەلسە، shopnationalgeographic.kz ارقىلى ونلاين جازىلىڭىز.

       

1 پىكىر جازىلعان

  • وتە جاقسى جۋرنال. وسىنداي جۋرنالدىڭ بولعانى بىز ۇشىن قۋانىش. ەگەر اعىلشىن تىلىندەگى ماتەريالدارعا اۋدارماشى كەرەك بولسا قابارلاسىڭىزدار.

پىكىر جازۋ